مرغ آمین

سرژ

2011-10-28T03:13:00.001+03:30

... ولی گلولهء مهلک از اسلحهء راننده شلیک نشده بود و اسلحهء سرنوشت ساز بالاخره کشف نشد. در عرض شصت ساعت بازجویی پشت سرهم با بازجویانی که خود آنقدر از پا می افتادند که هر چهار ساعت یک بار نوبتی عوض می شدند، راننده بدون تغییر در اظهاراتش در آستانهء جنون قرار گرفت، تا آن جایی که بالاخره قدرت تکلم، قوای عضلانی و حتی استفاده از عضلات صورت را که برای تولید و حالت بیان، عصب هایش باید فعال شوند، از دست داد. بعد از سی و چهار ساعت بازجویی او دیگر آدم نبود، گوشتی مفلوک بود در لباسهایی لال. به او قهوهء غلیظ خوراندند، هر چقدر سیگار خواست دادند. تزریق کردند. سیگار از لای انگشت هایش می افتاد، لیوان را به لبهایش نزدیک می کردند، فراموش می کرد بنوشد، ساعتی یک بار دو مرد از گروه ویژه او را به دستشویی می بردند و سرش را زیر شیر آب می گرفتند، آب یخ به او می پاشیدند. به زحمت تکان می خورد، در دست هایشان، حتی زیر آب یخ، لَخت بود و مردان تصور می کردند که او از این لحظات استفاده می کند تا توی دست آن ها بخوابد؛ بعد از چند ساعت بلند و کوتاه کردن آن قاب دستمال انسانی، دلسرد می شدند و باید جای خود را به دیگری می دادند. به صندلی می بستندش تا روی زمین نیفد. ناگهان دادرس تحقیق به دستهء رولورش روی میز کوبید و نعره زد:

- چشم هایت را باز کن زندانی. من قدغن می کنم بخوابی! چواب بده، بعد از شلیک چکار کردی؟

بعد از سیصد بار تکرار این سؤال، مردی که تمام هوش و مقاومتش تخلیه شده بود، مردی که خویشتنی برایش باقی نمانده بود، چشم های خون گرفته و صورت گود افتاده اش به طرز وحشتناکی ترسیده بود، شروع به جواب دادن کرد:

- من....

بعد با صدایی شبیه خُر خُر روی میز افتاد. بزاقی کف آلود از دهانش سرازیر شد. نشاندندش. از لای دندان ها، برندی آمریکایی به او خوراندند.

- ... شلیک نکردم...

- دروغگو!

بازرس به قدری از کوره در رفت که با تمام قوا به او سیلی زد؛ حس کرد به مانکنی در حال تاب خوردن سیلی زده است...

ویکتور سرژ

2011-10-23T04:03:00.001+03:30

بالاخره یک روز پرسید: «روماچکین چی فکر می کنی؟ کی مقصر است، مقصر همهء این چیزها؟»

روماچکین آرام گفت: «مسلم است، آن که قدرتش از همه بیشتر است. اگر خدایی وجود داشت، خدا مسئول این چیزها بود.» و با لبخندی نسبتاً موذیانه اضافه کرد، «خیلی زودیاب و دم دستی است.»

کوبایی ‏ها و نرخ باسوادی

2011-09-10T23:31:00.002+04:30

جان دوس پاسوس در کتاب خاطراتش می‏گوید:

«کارگران کارخانهء سیگارسازی هم صحبت‏ ها‏ی جالبی بودند، مطلع و به طرز حیرت انگیزی پر مطالعه. کار پیچیدن سیگارها را کارگران ماهر انجام می‏ دادند. ضمن کار پشت آن میز‏ها‏ی دراز،عادت داشتند برای هر میز یک نفر را استخدام کنند تا برایشان بخواند. کارگران مشتاقانه گوش می ‏دادند، نه فقط به روزنامه‏ ها‏ی سوسیالیستی، بلکه به رمان‏ ها‏ی قرن نوزدهم نویسندگان اسپانیایی و ترجمه ‏ها‏ی کتاب‏ ها‏ی داستایفسکی و تولستوی.»

فرمایشات جناب دوست عزیرم جان دوس پاسوس مربوط است که به دههء بیست میلادی و دیدار از کی وست. کی وست در انتهای طنابی که به دم فلوریدا وصل است قرار دارد و از آن جا سنگ پرت کنی می‏افتد توی کوبا.

جان دوس پاسوس

2011-09-02T06:58:00.000+04:30

جان دوس پاسوس، نویسندهء آمریکایی(1897-1970) از نسل سرگشته، همدورهء همینگوی، فیتزجرالد و فاکنر، با تحصیلات ممتاز – انگلستان؛ آمریکا: چوت اسکول، هاروارد؛ اسپانیا؛ و سوربن فرانسه- در جنگ بین الملل اول قبل از ورود آمریکا به جنگ به عنوان نیروی داوطلب و رانندهء آمبولانس در اروپا خدمت کرد و پس از آن رشتهء مردم شناسی سوربن را رها کرد و به قصد دیدن پرشیا از راه آب و خشکی به سمت خاور نزدیک و میانه راه افتاد. او شوروی کمونیستی قحطی زده و تیفوسی و ترکیه ای که یونان و انگلستان و آمریکا هر کدام یک گوشه اش را می کشیدند و ایران را وقتی که هنوز رضاخان در قدرت بود و مالاریا بی داد می کرد و مختصر جاده ای که داشت در غرب کشور بود و انگلیسی ها برای حمل و نقل نظامی صاف و صوفش کرده بودند و سوریه را که انگستان اداره می کرد و راهزن ها به کاروان های شتر حمله می کردند، دید و گزارش آن را در خاطراتش نوشت.

او در سن 24 سالگی دو رمان چاپ شده داشت: اولی One Man’s Initiation (آغاز یک مرد؟) و دومی سه سرباز که رمانی ضد جنگ است.

سیری در تاریخ

2011-02-02T19:40:00.004+03:30

تصفیه‏ها‏ی استالین در دوران وحشت به نقل از ادبیات

کتاب زیر آسمان کولیما - دوجلد

اوگنیا کینگز بورگ

قاسم صنعوی – شباویز 1369

این کتاب خاطرات نویسنده از دستگیری‏اش، دو سال حبس در سلول انفرادی و کار در اردوگاه‏ها‏ی کار اجباری در سیبری است.

سیمون دوبووار در جلد چهارم خاطرات از او یاد می‏کند.

(نقل از حافظه) در بخشی از کتاب، نویسنده در اردوگاه کار اجباری همراه با تعداد زیادی زن در یک اتاق می‏خوابد که سقفش سوراخ است. هوا حدود 50 درجه زیر صفر. باید صبح زود عازم بیگاری می‏شدند که معمولاً کارهایی مثل بیل زدن بود. یک روز صبح اوگنیا می‏بیند نمی‏تواند از رختخواب بیرون بیاید، چسبیده بوده به رختخواب. بعد متوجه می‏شود که موهایش یخ زده و به بالش چسبیده است.

این قصه از آن جا نقل کردم که شنیدم یکی از زندانیان دورهء اخیر به مادرش گفته: آن‏قدر سلول سرد است که انگار روی قالب یخ خوابیده ایم.

بعله لابد جای شکرش هنوز باقی است...

قطعهء زیر از کتابی از ویکتور سرژ است در مورد همین تصفیه‏ها‏ در زمان قحطی عمومی قبل از جنگ بین‏الملل دوم در روسیه :

(کتاب به فارسی ترجمه نشده)

در کورگنسک، مرد را با یک ون از زندان بیرون بردند. گاهی حکم‏اش را به او اطلاع می‏دادند، گاهی او را در شک و تردید می‏گذاشتند -این بهتر بود، چون آدم‏ها‏یی را که دیگر تردیدی برایشان باقی نمانده، گاهی باید کشاند، بست، کمکشان کرد، دهنشان را بست. بعضی‏ها‏ مثل روبات شکسته راه می‏رفتند، ولی در هر حال راه می‏رفتند. چند کیلومتر آن طرف تر از ایستگاه، ون ایستاد. مرد را به سمت گیاهان هرز بردند...ماکه‏یف در اعدام چهار کارگر راه آهن که بسته‏ها‏ی امانات پستی را دزدیده بودند، حضور یافته بود. ماکه‏یف در کمیتهء منطقه ای برای پرولترهایی که راهزن شده بودند تقاضای اعدام کرده بود. حرامزاده‏ها‏! به آن‏ها‏ که او را مجبور به چنین خشونت شنیعی کرده بودند، کینه می‏ورزید. آن چهار نفر هنوز در انتظار انتقال بودند. "جرأت نمی‏کنند برای چیز به این کوچکی کارگرها را تیرباران کنند..." آخرین امیدشان در بوته‏زار ناپدید شد. سر پیچ یک کوره‏راه ایستاده بودند، ماکه‏یف تماشا می‏کرد که رفتارشان ببیند. اولی با سر افراشته و قدم‏ها‏ی محکم به سوی گور آماده، هجوم برد. دومی روی ریشه‏ها‏ سکندری خورد، مثل مصروع‏ها‏ تشنج داشت، کله‏اش آویخته بود – به نظر می‏آمد در افکار عمیقی غوطه‏ور است، اما وقتی نزدیک‏تر رسید، ماکه‏یف دید که آن مرد در سکوت برای تمام آن پنجاه سال می‏گرید. سومی شبیه آدم‏ها‏ی مست بود با وقفه‏ها‏ی ناگهانی هوشیاری، او را به زور می‏کشاندند، بعد چند قدم می‏دوید. آخری، پسربچه‏ای بیست ساله بود که باید نگهش می‏داشتند. او ماکه‏یف را شناخت، به زانو افتاد و گریه کرد: "رفیق ماکه‏یف، پدر نازنین، ما را عفو کن، به ما رحم کن، کارگریم..." ماکه‏یف عقب پرید، پایش به ریشه‏ها‏ گرفت، دردی ناگهانی حس کرد، سربازان در سکوت پسر بچه را کشاندند و بردند... در همان لحظه اولین نفر آن‏ها‏ سرش را برگرداند و با آرامش، با صدایی که در سکوت نور ماه کاملاً قابل تشخیص بود گفت: "ساکت باش ماشا، آن‏ها‏ دیگر بشر نیستند، کفتارند... ما باید توی صورت کثیفش تف کنیم..."

در اتومبیل چهار شلیک پشت سرهم به گوش ماکه‏‏یف رسید. ابری ماه را تیره کرد، راننده تقریباً ماشین را در گودال انداخت. ماکه‏یف مستقیم به رختخواب رفت، دست‏ها‏یش را دور بدن زنش که خواب بود، حلقه کرد و همین‏طور مدت‏ها‏ دراز کشید، چشم‏ها‏یش رو به تاریکی باز بود. گرمای آلیا و نفس‏ها‏ی مرتبش او را آرام کرد. از آن جایی که فکر نکردن برایش آسان بود، توانست از دست خودش خلاص شود.

زاهد ریایی

2011-01-05T21:36:00.001+03:30

(The Fake Monk فصل 24 از کتاب موسیو پروست- با کمی حذف)

روابط موسیو پروست با مردی که ناشر انحصاری‌اش شد، هر چند در ظاهر مؤدبانه بود، فقط به موضوع چاپ کتاب‌ها محدود می‌شد. به همین صورت، موسیو پروست به زحمت با جامعهء ادبی گرم می‌گرفت یا بین آن‌ها دنبال دوست می‏گشت. در گفت‌و‌گوهای شبانه‌مان، از افراد جامعه ادبی خیلی صحبت نمی‌شد. به نظرم موسیو پروست به محیط آن‌ها و ماهیت عزلت نشینی کارش آن‏قدر آگاه بود که به برقرای چنین تماس‌هایی توجه نکند. هر چند اتلاف وقت هم عاملی تعیین کننده بود.

...

از بین افرادی که آن‏قدر که آن‌ها به سمت او کشیده می‌شدند، موسیو پروست به آن‌ها گرایش نداشت باید توجه مخصوصی به آندره ژید بکنم، اولاً چون او مسؤل رد سوان در انتشارات گالیمار بود و همچنین به این دلیل که پس از مرگ موسیو پروست در مورد به اصطلاح صمیمیت فکری و شخصی بین این دو، سوء تفاهماتی به وجود آمد. این سوء تفاهم‌ها را خود ژید با آن‏چه گفت و نوشت عمداً پخش کرد، شاید منظورش این بود که مردم را وادار کند تا اشتباه گذشته‌اش را فراموش کنند.

در هر حال من گواهی می‌دهم که موسیو پروست نه از ژید خوشش می‌آمد نه تحسینش می‌کرد و نه به خاطر رد سوان از او کینه به دل داشت - موسیو پروست بسیار با گذشت، بلند نظر و نسبت به ضعف آدم‌ها شکیبا بود. از ویژگی‏های شخصیتی ژید و از آثارش خوشش نمی‌آمد، با این حال به عنوان نویسندهء مثلاً کتاب «سرداب‌های واتیکان» سبک و استعدادش را تحسین می‌کرد یعنی می‌گفت «بد نیست.» اما در بقیهء موارد می‌گفت:

«او می‌خواهد مرا به دار و دستهء خودش بکشاند. ولی از آن‏جایی که قادر به دیدن هیچ چیز غیر از عقاید خودش نیست، در مورد من اشتباه می‌کند. من «هرزه‏گرا» نیستم.»

در واقع این دو هیچ چیز مشترک نداشتند. از آن‏چه موسیو پروست می‌گفت معلوم بود فکر می‌کند تنها دلیل این که ژید دور و بر او می‌پلکد این است که گاف گذشته‌اش را، که او را احمق جلوه داده بود، جبران کند.

بعد از اینکه گراسه طرف خانهء سوان را منتشر کرد و اولین بررسی مطلوب چاپ شد، آدم‌های نوول روو فرانسز در نامه نویسی به موسیو پروست با هم شروع به رقابت کردند: ریویر، کوپو، ژید. موسیو پروست هیچ‏وقت در صمیمیت ریویر شک نکرد. آنتوان بیبسکو که همیشه از آخرین شایعات و وراجی‌ها خبر داشت برایش از کوره دررفتن ریویر در NRF را تعریف کرده بود که هرچند ریویر از داستان گره‌های نیکلاس خبر نداشت، ژید را متهم کرده بود که دست نویس را بدون خواندن پس داده است. ولی نامه‌های کوپو و ژید، به خصوص مال ژید آن‏قدر‌ها صادقانه نبود.

او سال‌ها بعد، هنوز به کشف ناگهانی ژید در مورد قابلیت موسیو پروست می‌خندید: «روز‌ها و روز‌ها نتوانستم خود را از کتاب شما جدا کنم، خود را در آن کتاب غرق کردم...»

...

خلاصه در سال ۱۹۱۶، بعد از اینکه موسیو پروست دو سال آن‌ها را در هول و ولا نگه داشت، [افراد در نوول روو فرانسز دو سال مدام برای مارسل پروست نامه می‌فرستادند، حتی در سفرهای تبلیغاتی هم که بودند توسط منشی‌هایشان برای پروست پیغام کتبی می‌دادند بلکه اشتباه گذشته‌شان را جبران کنند.] فکر کرد که وقتش رسیده تا طبق شرایط خودش با نوول روو فرانسز به صلح برسد. نامه‌ای به آندره ژید نوشت، چون نمایندهء کمیتهء آن‌ها بود، و ژید با سرعت هرچه تمام‌تر با دیداری سرشار از توبه و پشیمانی به او جواب داد.

من همه‌اش را به خاطر می‌آورم، از جمله تاریخ آن روز را، چون مستقیماً درگیر ماجرا بودم. ۲۵ فوریه بود، دو سال بعد از نامهء ژید که می‏گفت خود را «تماماً مسؤل» رد سوان دانسته است ولی اکنون با لذت دارد آن کتاب را می‌خواند – این حداقل چیزی بود که می‌توانست بگوید.

خلاصه در ۲۵ فوریه ۱۹۱۶، موسیو پروست مرا به اتاقش خواست و پاکتی به من داد که معلوم بود نامه‌ای طولانی در آن است.

گفت ««سلست، من برای موسیو آندره ژید نوشته‌ام که صلح کنیم، چون به نظرم او فکر می‌کند در حال جنگیم. از تو می‌خواهم که تاکسی بگیری و شخصاً نامه را به دستش بدهی. این آدرسش است: ویلا مونمورونسی، جایی در اوتِی است، در محلهء شانزدهم. پیدا کردنش آسان نیست ولی راننده تاکسی بلد است.»

من راه افتادم و به یک در کوچک و باریک رسیدم و زنگ زدم. لحظه‌ای بعد، زنی که چراغ دستش بود در را باز کرد. زمان جنگ بود البته، فکر کنم برق قطع شده بود. پشت سر آن زن، یک جور بالکن بزرگ را در تاریکی می‌دیدم و راه پله‌هایی با نردهء چوبی. زن یک روب دو شامبر بلند تیره پوشیده بود. یادم می‌آید که از لباس دلگیر و حالت غم عظیم چهره‌اش تکان خوردم و یادم است که با خود فکر کردم: «چقدر عجیب، شبیه دهقان‏هاست.»

او شعلهء چراغ را بالا گرفت تا صورت من را ببیند و گفت: «چه می‌خواهی؟»

«می‌شود لطفاً این نامه را شخصاً به موسیو ژید بدهم؟»

«از طرف کیست؟»

اسم را گفتم و او فوراً گفت: «یک لحظه صبر کن به او بگویم.»

نگفت خودش کیست؛ ظاهرش شبیه خدمتکار‌ها بود. من نگاه کردم که از پله‌ها بالا رفت و ناپدید شد.

ژید فوراً پایین آمد. آن پاکت گنده دستش بود و از من پرسید که باید جواب بدهد. گفتم بله. از من خواست تا نامه را می‌خواند من بنشینم. وقتی نامه را می‌خواند خوب نگاهش کردم. خود را در شنل دستبافی پوشانده بود، فقط دست‌هایش بیرون بود. چیزی غیرقابل توصیف داشت که خوشم نمی‌آمد، چهره‌اش و آن طور که به آدم نگاه می‌کرد – واقعی نبود، صداقت دروغین یا نوعی صداقت زورکی. ولی غیر از این‌ها، خیلی خوش برخورد بود.

من با پیغام او که خوش‏حال می‌شود دعوت را بپذیرد و فوراً می‌آید، به بلوار هاسمن برگشتم، این حس را داشتم که الان او دوان دوان می‌آید.

در واقع قبل از اینکه برسد فقط وقت کردم گزارش کارم را بدهم – چون هر وقت پیغام را تحویل می‌دادم به خصوص اگر در خانهء کسی تحویل می‌دادم، می‌بایست نه تنها جواب را به موسیو پروست می‌رساندم بلکه باید شرح جزئیات چیزهایی که دیده بودم، هم از افراد هم محیط آن‏جا و هم چیزهایی که گفته بودم، تا حد امکان گزارش می‌دادم.

به خاطر می‌آورم که موسیو پروست آن روز خصوصاً مشتاق بود این جزئیات را بداند. به محض اینکه جواب را به او رساندم گفت:

«خوبه. حالا بگو ویلا مونمورونسی چطور بود.»

من از در کوچک، پله‌ها، بالکن و تاریکی گفتم.

«و چه کسی تو را به داخل برد؟»

من«دهقان»م را توصیف کردم و او آرام سر تکان داد.

«سلست، او طفلی مادام ژید است.» و به نظر غمگین رسید. و بعد: «نظرت دربارهء خود موسیو ژید چیست؟»

«اوه، خیلی خوشایند موسیو. ولی نمی‌دانم... یک چیزی دارد که من خوشم نمی‌آید. نه، ازش خوشم نیامد.»

«آخر چرا سلست؟ تو باید بدانی چرا.»

«حالا که او را دیده‌ام دیگر تعجب نمی‌کنم که دربارهء دست‏نویس شما بدون خواندن آن جواب رد داده باشد. این از‌ همان کارهایی است که ازش برمی آید.»

می‌توانستم بگویم که با خشنودی مرا به دقت ورانداز کرد ولی یک دفعه گفتم:

«او شبیه زاهد ریایی است موسیو. از همان‌ها که هر چه بیشتر زاهد منشانه به آدم نگاه می‌کنند به این منظور است که عدم صداقت خود را پنهان کنند.»

موسیو پروست از خنده ترکید. تشبیه من آشکارا مایهء انبساط خاطرش شده بود.

در همین لحظه زنگ در به صدا درآمد. ژید رسیده بود. سر شب بود، حدود شش یا هفت که برای موسیو پروست عصر محسوب می‌شد. من دم در رفتم. آندره ژید سر برهنه و شنل بافتنی‌اش تنش بود، که در نیاورد. من او را به مهمانخانهء کوچک هدایت کردم و رفتم سراغ موسیو پروست و گفتم:

«زاهد ریایی این‏جاست.»

ژید را با آن شنل به اتاق خواب راهنمایی کردم. موسیو پروست البته در رختخواب بود. ژید مستقیم به سوی او رفت، با یک دست جلوی شنلش را گرفته بود، وقتی راه می‌رفت دوست داشت دستش را اینطوری بگیرد. دم شومینه مکث کرد و من طبق معمول بی‌صدا خارج شدم. کمی بعد موسیو پروست مرا صدا کرد، هنوز هم ژید جلوی چشمم است. شنلش صاف افتاده بود پایین، سرش به یک سو خم بود و با صدایی گرفته و احساساتی – به اصطلاح صدای مفرغی- می‌گفت:

«بله موسیو اعتراف می‌کنم... این بزرگ‌ترین اشتباه زندگی من بود....»

معلوم بود که به رد دست‏نویش اشاره می‌کند.

از اتاق بیرون آمدم و ژید تا مدتی پس از آن آن‏جا بود ولی ملاقاتشان طولانی نبود.

وقتی رفت، البته موسیو پروست مرا صدا کرد تا این ملاقات را برایم تعریف کند. لبخندی بر لب و قیافهء پیروزمندانه‌ای داشت. قبل از آن، وقتی در خلال گفت‌و‌گو‌هایشان وارد شده بودم، حرکت آشنای پلک‌های موسیو پروست را دیدم، اول پایین افتاده بود، بعد ناگهان با نگاهی نافذ بالا رفت – نشانهء ارزیابی فرد رو به رو، و به دنبال آن نشانه‌ای به این معنی که از ارزیابی خود راضی است. این بار آشکارا به این معنی بود که: «هر کسی هستی باش، دلم که خواست به این‏جا کشاندمت.»

با اصرار گفتم: «البته گفتن اینکه بزرگ‌ترین اشتباه زندگی‌اش را مرتکب شده خیلی خوب است موسیو ولی اصلاً گفت که بسته را باز کرده یا نه؟»

«معلوم است که باز نکرده! ولی حالا اهمیتی ندارد. بشر جایزالخطا است، می‌دانی که سلست.» بعد با لبخند ادامه داد: «ولی با تو موافقم، تا حدودی تصنعی به نظر می‌آید.»

...

به نظرم اشتباه اساسی ژید آن بود که علیرغم اینکه تظاهر به فروتنی می‌کرد به قدری در خود و عقاید و تمایلات خود غرق بود که تلاش می‌کرد در آثار موسیو پروست شاهدی بر‌ همان عقاید و تمایلات ببیند، عمدتاً بر مبنای قطعه‌ها و کاراکترهای در جست‌و‌جوی زمان از دست رفته که به فسق و فجور و ادا و اصول خاصی پرداخته است. احتمالاً بیشتر به خاطر او بود که افراد بسیاری توجه‌شان را به این جنبه از کتاب و کاراکترهایی مانند شارلو متمرکز کردند و نتیجه گرفتند که این کاراکتر‌ها و این وجه از کتاب جوهر اثر است.

من می‌دانم که آندره ژید یک جاهایی از یادداشت‌هایی حرف زده که از قرار بعد از دو ملاقات دیگر با موسیو پروست آن‌ها را نوشته است، ملاقات‌هایی که در می ‌سال ۱۹۲۱ و در نتیجه در خیابان اَمِلَن رخ داده است. عجیب است. ولی من ملاقات دیگری را به یاد نمی‌آورم به خصوص به این سبب که من چنین مهمان‌هایی را واضح‌تر به یاد می‌آورم و دلیل دیگر اینکه تعدادشان خیلی کم بود و همیشه من بودم که آن‌ها را به داخل راهنمایی می‌کردم. چیزی که مرا حیرت زده می‌کند آن است که ژید می‌گوید موسیو پروست اودیلون [شوهر سلست که تاکسی داشت و درآن زمان جبهه بود] را دنبال او فرستاد و موسیو پروست را به صورت «آن‏قدر چاق که شبیه جین لورن شده بود و در اتاقی بی‌‌نهایت گرم، می‌لرزید.» توصیف می‌کند. موسیو پروست اواخر عمرش کمی ورم کرده بود و ژید قطعاً تنها فردی است که موسیو پروست به نظرش «چاق» می‌آمده است. و اتاق هم امکان نداشت بیش از حد گرم باشد چون خانهء خیابان اَمِلَن اصلاً سیستم گرم کننده نداشت. حقیقت این است که در حد یخ زدن سرد بود که بعداً شرح خواهم داد. [وقتی پس از مدت‌ها گشتن، بالاخره آپارتمانی در خیابان اَمِلَن مطابق میل پروست پیدا می‌شود و اسباب کشی می‌کنند، می‌بینند که دودکش شومینهء اتاق خواب مارسل پروست دود می‌کند، دودکش باریک بوده، بنابراین یکی دو سال آخر عمر، هیچ وسیلهء گرم کننده‌ای اتاق پروست را گرم نمی‌کرد.]

اگر آندره ژید هیچ وقت به ملاقات موسیو پروست پروست نیامده بود، دست کم تنها مثل بقیه فقط ادعا می‌کرد که او را ملاقات کرده است. حالا که آمده، خیلی ببخشبد، باز هم در بارهء توافق فرضی‌اش با موسیو پروست در مورد هم جنس خواهی اغراق می‌کند.

...

ولی یک چیز را خوب به خاطر می‌آورم و به منظور توجه دادن فرقه‏گرا‌ها و شکاک‌ها این‏جا عرض می‌کنم.

یک روز اواخر عصر، موسیو پروست طبق معمول بعد از قهوه داشت نامه‌هایش را باز می‌کرد. نامه‌ای از ژید بود که مرد جوانی را معرفی کرده بود و از موسیو پروست می‌خواست به او کمک کند. موسیو پروست نامه را خواند و محتوای آن را برایم تعریف کرد. بعد نامه را کناری گذاشت و گفت:

«کاری از دست من برنمی آید.»

بعد سکوتی طولانی افتاد و او به دور دست‌های درون افکار خود سفر کرد و وقتی برگشت با حالتی خشک که روی کلمات تأکید می‌کرد گفت:

«سلست، یک روز همه خواهند فهمید که هیچ‏کس به اندازهء ژید آسیب اخلاقی به نسل جوان نزده است.»

موسیو پروست چشم‌هایش را بست تا به افکارش پناه ببرد، بعد با صدایی آهسته‌تر با خود گفت:

«غم انگیز است، خیلی غم انگیز.»

موسیو پروست

2010-12-18T22:07:00.007+03:30

موسیو پروست

و مافیای نشر!

«موسیو پروست» نام کتاب خاطرات کدبانوی خانهء مارسل پروست است. سلست آلباره در 8 سال پایان عمر مارسل پروست، کدبانو، پرستار، دستیار و همدم پروست بود. او پس از مرگ پروست در سال 1922 با کسی حرف نزد و مصاحبه نکرد.

اوایل دههء هفتاد میلادی، پنجاه سال پس از مرگ پروست، ژرژ بلمونت ناشر فرانسوی، سلست را تشویق کرد تا تمام چیزهایی را که از زندگی خصوصی مارسل پروست می‏داند، بگوید. این گفت‏و گو هفتاد ساعت نوار ضبط شده شد و حاصل آن کتابی حدود 450 صفحه. ژرژ بلمونت کتاب‏هایی از بورخس، گراهام گرین، هنری جیمز و هنری میلر را به فرانسه ترجمه کرده است.

من ترجمهء انگلیسی‏اش را دارم. آندره آسیمان، استاد ادبیات تطبیقی درسیتی یونیورسیتی نیویورک، مقدمه‏ای بر کتاب نوشته و جای تردید در حرف‏های سلسته را باز گذاشته است. هر چند ژرژ لافونت می‏گوید که بارها سلست را امتحان و مطلبی را به طرق مختلف مطرح کرده و همان توضیحات را شنیده است و با این استدلال بر راست‏گویی سلست صحه می‏گذارد.

این کتاب به اسم «آقای پروست» با همکاری دو مترجم قرار است به بازار بیاید.

کتاب 29 فصل و یک مؤخره دارد.

نام فصل 23 "رد" (Rejection ) است. گزارش چاپ کتاب‏های پروست. دربارهء چاپ اولین کتاب از مجموعهء در جست‏وجو، رد آن توسط دو ناشر که یکی از آن‏ها‏ انتشارات گالیمار و مسؤل خواندن نسخه‏های دست‏نویس در آن جا آندره ژید بود

فصل 24 به طور کامل به آندره ژید اختصاص یافته که آن را در پست بعدی می‏گذارم.

بخشی از فصل 23 (تلخیص):

...

داستان سر و کله زدن با ناشران و چگونگی شروع چاپ کتاب‏ها‏ را از خود موسیو پروست شنیدم. وقتی کارم را در بلوار هاسمن به عنوان پیک شروع کردم تازه "طرف خانهء سوان" چاپ شده بود. موسیو پروست در بهار 1913 همان موقع که من ازدواج کردم با برنار گراسه قرارداد بسته بود. من آن زمان از وجود موسیو پروست خبر هم نداشتم. بیست و یک ساله بودم و تازه از روستا به پاریس آمده بودم.

من از او شنیدم که چگونه تشکیلات لازم را به حرکت انداخت تا سوان را چاپ کند یعنی ارتباطاتش را به کار گرفت – از یک طرف دوستان و آشنایان محافل و از طرف دیگر افرادی که به واسطهء گاه‏گداری مقاله نوشتن در فیگارو می‏شناخت به خصوص کَلمِت. .

چون موسیو پروست هیچ‏وقت دوست نداشت خود را دفعتاً به جامعه معرفی کند، آثار اولیه‏اش باید توسط دیگران ارائه می‏شد. ولی فقط سفارش آن‏ها‏ را نمی‏خواست – آن‏ها‏ باید به ارزش کتابش پی می‏بردند و می‏فهمیدند موسیو پروست کجا ایستاده است.

...

چاپ "طرف خانهء سوان" کار آسانی نبود. اول آن که دست‏نویس بسیار طولانی بود – به نظرم حدود هزار هزار و دویست صفحه و وقتی تایپ شد حدود هفتصد صفحه، دیگر این که آن کتاب با هر چیزی که آن ‏موقع رایج بود، فرق داشت.

اولین قدم در سال 1912 برداشته شده بود. موسیو پروست روی دو انتشارات تأکید داشت: فَسکِل که آن زمان خوب جا افتاده بود و موسیو پروست با آن‏ها آشنا بود، دیگری نوول روو فرانسز که به عنوان نشر هنوز جوان بود ولی موسیو پروست به دلیل مجله بررسی ادبی‏اش، NRF ، واقعاً آن را ترجیح می‏داد. نویسندگان این مجله که ژید هم جزوشان بود از یکدیگر حمایت می‏کردند و گفته می‏شد که نسل جدید نویسندگان را معرفی می‏کنند. بخش تجاری این انتشارات را گاستون گالیمار اداره می‏کرد که با دختری از خانوادهء لازار، بانکداران پر قدرت، ازدواج کرده بود. زنی زیبا، باریک، شیک، مبادی آداب و شوخ طبع.

پرنس آنتوان بیبسکو [رومانیایی] که همیشه دیوانهء جدیدترین چیزها بود مصرانه از موسیو پروست خواست که دست‏نویس را به نوول روو فرانسز بدهد. موسیو پروست در املاک یکی از دوستانش با گاستون گالیمار ملاقات کرده بود. آندره ژید هم برایش غریبه نبود، آشنای محفلی پانزده بیست سال پیش‏اش بود.

در ابتدای سال 1912 ، کَلمِت فیگارو، دست‏نویس طولانی را پس از بررسی و تصحیح به فسکل تحویل داد... پرنس آنتوان، در مهمانی‏ای که با برادرش به همین منظور داده بودند، نسخهء دومی را که کاملاً اصلاح نشده بود به آندره ژید تحویل داد. هم پرنس هم برادرش سوان را خوانده بودند و از آن خوششان آمده بود.

موسیو پروست بعدها به من گفت: «چون می‏دانستم این دو نفر مهربان و با هوشند، دست‏نویس را به آن‏ها دادم که بخوانند.»

خلاصه دست‏نویس به دو ناشر تحویل داده شد و بعد سکوت. از تحویل به فسکل ماه‏ها و از نوول روو فرانسز یک ماه گذشت که پرنس آنتوان سراغ آن‏ها‏ را از موسیو پروست گرفت:

«هیچ، هنوز جواب نداده‏اند.»

پرنس آنتوان سراغ نوول روو فرانسز رفت تا ژید را ببیند. ژید به او گفت دست‏نویس رد شده است:

«ما کتاب‏ها‏ی جدی چاپ می‏کنیم. اصلاً امکان ندارد از این چیزهایی که یک بچه سوسول قرتی نوشته چاپ کنیم.»

آندره ژید دست‏نوشته را به آنتوان بیبسکو پس داد. به نظرم یک نامه هم از ژاک کوپو عضو هیئت بررسی نوول روو فرانسز رسید که تا این اندازه بی‏پرده نبود ولی رد دست‏نویس را تأیید کرده بود.

تمام این‏ها‏ به داستان یا دعوایی مشهور مرتبط می‏شود که آیا ژید که تنها کسی بود که دست‏نویس را در اختیار داشت آن را خوانده یا حتی بستهء دست‏نوشته را باز کرده است یا نه.

[... داستان‏ها‏ی متعددی در این باره نقل شده است ولی...]

هر بار موسیو پروست قاطعانه به من می‏گفت:

«به تو اطمینان می‏دهم که آدم‏ها‏ی نوول روو فرانسز اصلاً بسته را باز نکردند.»

آن اوایل که به عنوان پیک در بلوار هاسمن کار می‏کردم کتاب‏ها‏ی امضا شده را نیکلاس کاتن بسته‏بندی می‏کرد و به من می‏داد تا به مقصد برسانم. همان‏طور که گفتم نیکلاس بی‏نهایت وسواسی بود و کتاب‏ها‏ را خیلی زیبا بسته بندی می‏کرد. در گره زدن نوار دور بسته‏بندی دقت خاصی می‏کرد که می‏شد گفت در گره زدن هنرمند است و سبکش کم و بیش غیر قابل تقلید بود.

برای همین بود که موسیو پروست می‏گفت:

«من بستهء دست‏نویس را قبل از ارسال و بعد از بازگشت دیدم سلست، و مطمئن هستم که دست نخورده پس دادند، درست به همان صورت که فرستاده بودم. چقدر یک فرد ممکن است با استعداد باشد که گره‏ها‏ی مخصوص نیکلاس را باز کند و بعد درست در همان محل دوباره عیناً گره بزند؟ خیلی سخت است هر چند غیر ممکن نیست.»

نیکلاس هم مطمئن بود که گره‏ها‏ باز نشده‏اند.

...

این داستان برای موسیو پروست سرگرم کننده بود و هر وقت تعریف می‏کرد می‏خندید.

...

موسیو پروست تا آخر خاطر جمع بود که رد دست‏نویس توسط آندره ژید از روی پیش داروی بوده است. دقیقاً به این صورت که موسیو پروست را از محافل پاریس می‏شناخت و هنوز می‏شنید که به آن محافل رفت و آمد می‏کند پس پیشاپیش به دلیل حرف مردم که او را "بچه سوسول قرتی" می‏خواندند، بدون این که زحمت خواندن به خود بدهد، دست‏نویس را کنار گذاشت.

...

اواخر سال 1912 ، چند روز پس از رد دست نوشته توسط نوول روو فرانسز، فسکل هم نامه‏ای‏ مبنی بر رد "طرف خانهء سوان" فرستاد، هرچند این بار نامه محترمانه بود و دست‏نویس به دقت خوانده شده بود.

موسیو پروست از طریق دوست قدیمی‏اش رنه بلوم، برادر لئون بلوم، با ناشر جوان برنار گراسه تماس گرفت. اوایل سال 1913 با او قرارداد بست که طبق آن موسیو پروست هزینهء چاپ کتابش را می‏پرداخت. موسیو پروست از همان ابتدا پیش‏بینی کرده بود که تازگی اثرش، چاپ آن را با مشکل مواجه خواهد کرد.

تقریبا بلافاصله پس از چاپ، "طرف خانهء سوان" محافل ادبی را به جوش خروش درآورد و سر نوول روو فرانسز داد و قال کردند. ژاک ریویر، رئیس تحریریه نوول روو فرانسز از این که ژید کتاب را رد کرده بود عصبانی شد. از اوایل سال 1913 گالیمار و دیگران تلاش‏ها‏یی را شروع کردند تا مساله را ترمیم کنند.

خب دیگر نوبت موسیو پروست بود که بخندد. توبه نامهء گالیمار مربوط به فوریهء سال 1914 است و در فوریهء 1916 آندره ژید سرش را گذاشت جای پایش و به بلوار هاسمن آمد.

[مارسل پروست نوول روو فرانسز را ترجیح می‏داد ولی با وجودی که سوان را به هزینهء خود منتشر کرده بود و تعهدی به برنارد گراسه نداشت، از این که کتاب بعدی را به گالیمار بدهد نارحت بود. چند نامه با برنارد گراسه که به جبهه اعزام شده بود رد و بدل کردند و گراسه بدون دلخوری پروست را در انتخاب ناشر مخیر گذاشت.]

صدای طهرون

2010-12-14T17:25:00.002+03:30

ترانه‏های ضربی

سیزده ترانهء ترونی!

مرتضی احمدی

یادآور مادرِ مادر بزرگ‏هایتان.

ترک سه قویاً توصیه می شود و ترک هشت هم شمرونی است.

حقیقت

2010-10-25T21:52:00.004+03:30

همیشه افرادی هستند که استدلال کنند حقیقت مصلحت نیست، ضد سازندگی است، تجملات است. (به این می‏گویند تفکر عملی یا سیاسی.) و از طرف دیگر، افرادی که حسن نیت دارند، آن‏چنان‏که انتظار می‏رود، نسبت به دست شستن از قبول مسؤلیت‏ها، عقیده‏ها و انتصابات که آرمان‏گرایی فراوانی در آن‏ها صرف شده، بی‏علاقه‏اند. موقعیت‏هایی به وجود می‏آبد که در آن حقیقت و عدالت به نظر ناسازگار می‏آید. حتی در مقابل درک حقیقت مقاومت بیشتری وجود دارد تا تصدیق مطالبات عدالت‏خواهانه. برای مردم به نظر بسیار آسان می‏آید که حقیقت را تشخیص ندهند، به خصوص وقتی درک حقیقت به این معنی باشد که از جامعه‏ای که بخش ارزشمند هویت آن‏ها را تأمین کرده است، دل بکنند یا طرد شوند.

سوزان زُنتاگ

تولدی دیگر

2010-09-15T17:12:00.001+04:30

نام من سرخ
اورهان پاموک
ترجمهء عین‌له غریب
نشر چشمه
تولدی دیگر را برای ترجمهء شگفت‌انگیز آقای غریب نوشته‌ام. اسمش را خودش این طوری "عین‌له" نوشته به جای "عین‌الله". شاید بهتر بود عنوان را می‌نوشتم: آب زنید راه را... چون مترجمی در قیاس با نجف دریابندری و خشایار دیهیمی از راه رسیده است (من ترجمهء دیگری از ایشان ندیده‌ام). ترجمه‌ای که لذت خواندن کتاب فوق العادهء اورهان پاموک را صد چندان می‌کند.
کتاب نام من سرخ، راوی چندین و چندگانه دارد، حتی تصویر سگ و اسب توی نقاشی، آدم‌های مرده و بالاخره رنگ سرخ، از روایت کنندگان متن‌اند. پس کتاب به خودی خود جذاب و کنجکاوی برانگیز است. آدم کتاب را که می‌خواند پیش خود می‌گوید: آها، پس این‌طوری است که نوبل می‌گیرند (و ما ایرانی‌ها نمی‌گیریم).
لحن ترجمه، سرتاسر محاوره ای است، گاهی به نظر کار غیر ممکنی ممکن شده است. من برمی‌گشتم و دوباره می‌خواندم که ببینم چطور چنین جملات پر ملاطی را محاوره‌ای از کار درآورده است. از نویسنده‌ای شنیده بودم که زبان گفت‌و گو را بیش از یک صفحه نمی‌توان ادامه داد. می‌گفت خاصیت لحن محاوره‌ای است. حالا بیاید ببیند که در یک کتاب پانصد ششصد صفحه‌ای، مترجم یک نفس زبان گفت‌و گوی به قولی "شل"، به کار برده و بسیار موفق هم بوده است.توصیه می‌کنم کتاب را بخوانید و این مطلب علی چنگیزی را هم ببینید.

ماه نخشب

2010-09-08T17:52:00.001+04:30

قیام مقنع بنا بر "تاریخ بخارا" بزرگ‌ترین قیام روستایی قرن دوم هجری و عمدتاً تحت تآثیر عقاید "مزدک" بود. ابو ریحان بیرونی می‌گوید: "مقنع ادعای خدایی می‌کرد و بر اتباعش حکم کرد که پیروی از کلیهء قوانین و احکام مزدک بر آن‌ها فرض و واجب است..."
او رختشوی بود. علم آموخت و از هر دانش بهره برد. مقنع به غایت زیرک بود و کتب بسیار از پیشینیان خوانده بود. ابتدا دعوی نبوت کرد و به زندان افتاد پس از آزادی گفت: دانید که من کیستم؟ مردمان گفتند: تو هاشم‌بن حکیمی، گفت: غلط گفته‌اید، من خدای شما و خدای همه عالمم. مردمان گفتند: دگران دعوی پیغمبری کردند، تو دعوی خدایی می‌کنی؟ گفت: ایشان نفسانی بودند و من روحانی‌ام که اندر ایشان بودم و مرا این قدرت هست که خود را به هر صورت که خواهم بنمایم...
قیام مقنع 14 سال طول کشید و تعداد لشگریان خلیفه در حمله به قلعهء مقنع را پانصد و هفتاد هزار نفر نوشته اند.
مقنع برای جلب توده ها، ماه نخشب را اختراع کرد که وسعت مطالعات او را نشان می‌دهد. او در نخشب، از شهرهای خراسان، چاهی کند که هر شب "ماه"ی از آن طلوع می کرد... بعد ها در ته چاه، کاسهء بزرگی پر از جیوه یافتند که دلیل اصلی انعکاس پرتو ماه بود.
گزیده و خلاصه شده از، حلاج – علی میرفطروس

مجموعهء داستان‌ها و ترجمه‌های مرضیه ستوده

2010-08-09T12:26:00.002+04:30

مرضیه ستوده بالاخره کاری را که منتظرش بودیم کرده و داستان‌ها و ترجمه‌های را یک جای قشنگ، در چند پر پونه گذاشته است.
بخوانید و لذت ببرید.

آیا می‌دانید؟

2010-06-18T13:47:00.002+04:30

آیا می‌دانید در زمان تصفیه‌های استالینی (دههء 30 میلادی) تیم بازجوها (عموماً) تشکیل شده بود از: یک نفر خوش اخلاق و مهربان، یک فرد خشن و تهاجمی، یک نفر بددهن و فحاش و یک نفر که قوانین (به تعبیر حکومت) را با تحقیر به رخ بازداشت شده می‌کشید؟
آیا می‌دانید در زمان تصفیه‌های استالینی بازجو‌ها از زندانی‌هایی که محترم‌تر و با سوابق درخشان‌تر یا درجات بالای نظامی بودند (و بعد‌ها اعادهء حیثیت شدند) می‌خواستند که برای تخفیف مجازات به استالین نامه بنویسند؟

Sectarians

2010-06-03T19:45:00.001+04:30

1- یکی دو سال پیش دوستی به من پیشنهاد کرد تا با او به سفرهایی بروم که گروهی که با بعضی‌هاشان آشنایی و دوستی داشت، تر تیب می‌دادند: لااقل به سفرهای یک‌روزه بیا، توکه آنقدر برای فلان کار و بسان کار دنبال لینک می‌گردی، بیا و با این‌ها آشنا شو، آدم‌های تحصیل‌کرده، متدین، سری تو سرها... نشسته‌ای بیایند در خانه‌ات را بزنند و ازت تقاضا کنند؟
القصه، یک روز صبح ساعت 6 سر قرار حاضر شدم. من کمی زودتر رسیدم و دوستم که بچه کوچک دارد، دیر کرد. توی پیاده‌رو منتظر ایستاده بودم. از آن جایی که همه همدیگر را می‌شناختند، سراغم می‌آمدند، خبر از دوستم می‌گرفتند، و صندلی ما را در یکی از اتوبوس‌ها نشان می‌دادند. دیر شد و سراغ گرفتن‌ها به تهدید تبدیل شد، که این همه آدم فقط منتظر یک نفر هستند. من هم گفتم منتظر نشوید و بروید (این همه آدم حسابی را که نمی‌شود منتظر گذاشت). دوست بنده با نیم ساعت تأخیر رسید ما رفتیم سر جایمان نسشتیم، که نصیب من یک صندلی شکسته بود که پشتی نداشت، یعنی داشت ولی ولو بود. گفتند چون اتوبوس‌ها پر است امکان تعویض جا نیست. اما تا یک ساعت بعد حرکت نکردیم و از گفت‌وگوهای موبایلی‌شان شنیدم که منتظر بعضی افراد برابرتر هستند. خلاصه یک عده رسیدند و راه افتادیم. بعد، خروجی یک بزرگراه همهء اتوبوس‌ها توقف کردند. رفتم بیرون سیگار بکشم، شنیدم که باز منتظر یک عده برابرتر هستند... نیم ساعت هم این‌جا. خلاصه تا غروب چند تا کار خسته کننده کردیم و از زور انتلکتوئلی سرود ای ایران خواندیم و در طول این مدت کسی هم حاضر نشد با آدم‌های جدید سلام و احوال کند چه برسد به پیدا کردن لینک...تا این که باز تمام اتوبوس‌ها در تقاطعی ایستادند. بر پدر سیگار لعنت که مرا کشاند بیرون و شنیدم برای مرحلهء پایانی سفر،باز منتظر یک عده هستند که ملحق شوند (حواستان به آن صندلی شکسته که هست؟) برای این که با کسی دست به یقه نشوم خواهش کردم چون بچه کوچک همراهمان است یک جایی ما را پیاده کنند که راحت بتوانیم برگردیم. ما را کنار یک بزرگراه پیاده کردند که اگر با بچهء کوچک از یک تپه بالا می‌رفتیم، بعد چشم‌هایمان را می‌بستیم و از عرض یک شاهراه عبور می‌کردیم و بعد از یک پل رد می‌شدیم، می‌توانستیم آدم‌هایی را پیدا کنیم که به ما بگویند چطور می‌‌شود ماشین برای تهران گرفت...

2- روز قدس، از یک چیز اسمشو نبر، به رنگ اسمشو نبر ده متر خریدم و مقدار زیادی هم نوار به همان رنگ کذا یک جاهایی قایم کردم و با یکی از منسوبین مطیع رفتیم هفت تیر، حدود ده -ده و نیم. راه افتادیم به سمت میدان ولیعصر و جمعیت مدام زیاد می‌شد. ساعت یازده دیدیم این‌هایی که ما کنارشان راه می‌رویم یک دفعه همگی یک کاغذهایی را بالا بردند که شعارهای خیلی خوبی رویش نوشته بود. ما هم غنائم را از مخفی‌گاه بیرون آوردیم و از کنار دستی‌هایمان خواستیم سرش را بگیرند... باور می‌کنید هیچ کس حاضر نشد؟ همان‌هایی که کاغذهای با چاپ قشنگ بالای سرشان گرفته بودند و ما آرزو داشتیم یکی هم به ما بدهند... نه سر ِ آن ده متری را گرفتند نه گذاشتند ما وارد صفوف‌شان شویم به طوری که ما همه‌اش کنار جوی (جوب خودمان) بودیم، لابد برای دفع بلای آن‌ها... آن ده متری هم مثل شنل سوپرمن روی دوش ما دو تا... اما زمان برگشتن، همهء آن اسمشو نبر را برای آدم‌های عادی مثل خودمان، همان‌ها که کتک‌ها را می‌خورند، تکه تکه کردیم تا صورتشان را بپوشانند و چقدر، چقدر ممنون بودند و من هزار بار اشک‌هایم را پاک کردم.

3- همان‌طور که مستحضرید چند روز پیش گودر به اهالی، پروتکشن پیشنهاد کرد، چند ساعت بعد دیدم از لیستم یک عده حذف شدند... همان روشنفکرها، همان‌هایی ادعاهایشان گوش فلک را کر کرده و اتفاقاً، اتفاقاً همه خارج نشین... از چی می‌ترسند؟ هیچی، ما از فرقهء آن‌ها نیستیم، همین.

خیلی خیلی دلم می‌خواهد که اسم آدم‌های بند یک و سه را ببرم ولی به قول آقا میر «حالا که مخالفین داخل و دشمنان خارج مثل دو تیغه قیچی منتظر بریدن هستند،» بهتر است فقط حواسمان به این‌هایی باشد که ما را مثل لشگر دم تیر جلو می‌فرستند.

قصه‌های جزیره 5

2010-04-07T17:00:00.001+04:30

با شور و هیجان تعریف کرد که دکتر عباس شیبانی را حوالی خانه‌اش – حوالی پل‌چوبی- کیسهء میوه به دست دیده و با اصرار او را رسانده است. گفت برایش تعریف کردم:

سال 41 وارد دانشگاه تهران شدم. 16 آذر که شد، همه‌مان را صدا کردند که عباس شیبانی بعد از دو سال از زندان درآمده و توی هنرهای زیبا سخنرانی دارد. ما همه هنرها جمع شدیم و تو نطق پر شوری کردی و همان روز دوباره گرفتندت و بردند زندان. دکتر! سال 6 که بیمارستان وزیری بودم، آمدی توی همان بیمارستان، بعد از شش سال، هر دو هم کلاس شده بودیم! عباس شیبانی قاه قاه خندید و به اصرار رساندمش. حالا که به خانه رسیده‌ام می‌بینم از میوه‌هایش برایم روی صندلی گذاشته، باید تلفنش را پیدا کنم و تشکر کنم.

نتایج اخلاقی:
1- زمان ِ اسمش را نبر، آدم‌ها را می‌گرفتند و زندانی می‌کردند ولی از حقوق اجتماعی محروم نمی‌کردند، چون برمی‌گشتند دانشگاه و درسشان را تمام می‌کردند.
2- اِ؟ دکتر شیبانی را هنوز نگرفته اند؟

برای رفع تنوع

2010-03-25T16:37:00.004+04:30

سال نو مبارک!

مرد سالاری پنهان در زوایای مخفی وجود

عنوان دهن پرکن بالا را ندیده بگیرید، فرع بر موضوع است ولی ذهن مرا از دیروز مشغول کرده.

موضوع ( ِ فوق)، کتاب "لاوینیا" است، نوشتهء جیوکوندا بلی، ترجمهء ملیحه محمدی، نشر چشمه چاپ دوم 1386 .
شناسنامهء کتاب بی اغراق شلخته است. روی جلد بی‌ذوق و هیچ اطلاع فوری نه از اسم کتاب می‌دهد نه اسم نویسنده نه مترجم. اسباب تعجب است البته که این دیگر چطور طراحی برای جلد کتاب است. در شناسنامه می‌بینیم، عنوان کتاب به زبان اصلی Lavinia، و چند سطر پایین تر، نام اصلی کتاب Die Bewohnte Frau . ترجمه از زبان آلمانی به فارسی انجام شده است. در ویکی پدیا دیدم که عنوان انگلیسی‌اش، The Inhabited Woman است. اگر عنوان کتاب به زبان اصلی، یعنی اسپانیولی، Lavinia باشد، همینطوری نوشته می‌شود و قاعدتاً آدم باید بتواند در ویکی پدیا که عناوین آثار نویسنده را به اسپانیولی نوشته، پیدا کند، که من ندیدم. فرض را بر این گرفتم که ترجمهء عنوان کتاب به صورت مثلاً "زن ساکن" به فارسی جالب نمی‌شود و معنی یا منظور اصلی را نمی‌رساند و "لاوینیا" انتخاب شده که نام کاراکتر اصلی کتاب است. چه عیب دارد! ولی عنوان کتاب که آنقدر ریز نوشته شده، تأثیری در برانگیختن خوانندگان و خریداران ندارد!
من نمی‌دانم چه چیز باعث شد که کتاب را بخرم (سال 1387)، ولی خوشحالم که آن را خریدم و به شما هم توصیه می‌کنم آن را بخوانید.
داستان دیکتاتوری سوموزا در نیکاراگوا است و اوایل کتاب مردم در اعتراض به تقلب در انتخابات به خیابان می‌آیند و نظامیان، که حکومت را تقریباً در دست دارند، به مردم شلیک می‌کنند. در اواسط کتاب نطامیان قصد دارند که در حوزه‌های اقتصادی هم وارد شوند و می‌خواهندبه تأسیس کارخانه (نه خرید کارخانه بلکه تأسیس و رقابت با بخش خصوصی)، تأسیس بانک و غیره اقدام کنند. هنوز اشرافیت قدیمی آن‌ها را به خود نمی‌پذیرد و فاصله را حفظ می‌کند...
گرچه این روزها داستان‌های استالینی هم برای ما حدیثی مکرر است، این کتاب هم مکررات دیگری را برایمان زنده می‌کند. من پیشنهاد می‌کنم که بخوانید.
چاپ اول کتاب سال 1379بوده و زبان ترجمه بیشتر شبیه فارسی 1339 است.
اما برویم سر آن "مرد سالاری..." که عرض کردم. لاوینیا خانم، قهرمان کتاب، در یک ویلا تنها زندگی می‌کند و می‌شود گفت که تحمل مادرش را ندارد و پدر و مادرش از این که از آن‌ها جدا شده و حالا جواب مردم را چی بدهند، دلخورند. دختر بالاخره به دلایلی تصمیم می‌گیرد در ضیافت‌های طبقهء اجتماعی خود شرکت کند، به عبارتی مهمانی رفتن را از سر بگیرد. مادرش که خیلی از این خبر که غیر مستقیم شنیده خوش حال است، به دختر زنگ می‌زند و از او می‌خواهد جلوی مردم بهتر است که با هم بروند ... پس لااقل در کلوپ بیاید و پیش آن‌ها بنشیند ... بعد از پایان مکالمه، اشک دختر در می‌آید که یک سال است به من زنگ نزده و حالا هم که زنگ زده، نگران قضاوت مردم است نه حال و احوال من (پدرش در این مدت چند بار زنگ زده و احوال پرسی کرده و پرسیده پول لازم ندارد؟)
پیش خودم فکر کردم چطور ممکن است یک مرد نویسنده جملات بعد از تلفن را بنویسد. فکر کردم امکان ندارد یک مرد چنین تجربه یا درکی داشته باشد، پس حتماً دلخوری بعد از تلفن را یک زن برای نویسنده تعریف کرده بوده است و حالا او توی کتابش گنجانده. رفتم سرچ کردم دیدم جیوکوندا اسم زن است! این بود که گفتم "مرد سالاری..."

تو تنها نیستی

2010-03-05T21:37:00.003+03:30

تو تنها نیستی، این شهر منتظر توست.

منبع: جنبش راه سبز

تکرار آزموده‌های بی‌نتیجه

2010-03-03T20:55:00.000+03:30

در تاریخ‌چهء حوض‌چهء آب سرد بعد از سونا آمده است که پانصد سال پیش سوئدی‌ها برای شکنجهء زندانی‌هایشان، آن‌ها را در جاهای بسیار گرم نگه می‌داشتند و بعد از مدتی توی استخر آب یخ پرتشان می‌کردند. بعد دیدند که زندانی‌ها تازه سرحال می‌آیند و گاهی هم قاه‌قاه می‌خندند. از آن‌جایی که شکنجه‌گران سوئدی احتمالاً مغزشان کار می‌کرده (بر عکس بعضی‌ها)، فهمیدند که این کار نتیجهء عکس دارد و دنبال راه حل خوفناک دیگری گشتند، اما گزارش‌ها را نوشتند و به دنبال آن، حوض‌چهء آب سرد بعد از سونا را اختراع کردند.
این تاریخ‌چه از آن رو به ذهنم رسید که مدام خبر از روحیهء بالای زندانیان می‌شنویم و خانواده‌هایشان می‌گویند آن‌ها از هم روحیه می‌گیرند.
شما می‌گویید بعد از این قضایا چی اختراع می‌شود؟ یک تئوری جدید در روان‌درمانی؟

محرم، حرام، حرمت، احترام

2009-12-31T15:52:00.003+03:30

راه پیمایی در اعتراض به هتک حرمت عاشورا:تهران 9 دی 1388

مراسم عزاداری حسینی مقامات:

اورول خوانی در تهران

2009-12-05T16:09:00.001+03:30

از احادیث مکرر

1984
بهزاد نبوی، پس از پایان 10 روز مرخصی امروز به زندان اوين بازگشت.در این ملاقات، به نبوی اعلام شده است كه وی در دوره مرخصی، رعایت مسائل لازم را نكرده و از جمله؛ با افرادی غیر از اعضای فامیل خود دیدار كرده و طی این دیدارها به غیر از احوال پرسی، مسائل دیگری را نیز بیان كرده است. به این ترتیب از نبوی خواسته می شود تا خود را به زندان اوین معرفی كند. مقارن ساعت 10 صبح اوین، بهزاد نبوی به محل زندان اوین مراجعه كرده و مسئولان زندان وی را تحویل گرفته و به بند 2- الف هدایت كردند.

آفریقای جنوبی

2009-11-06T21:44:00.002+03:30

در این‌جا گفتم که:
در سال 1970 رقم واردات کامپیوتر به آفریقای جنوبی یک‌صد میلیون دلار بود.در سال 1977 فقط کشورهای آمریکا و انگلستان بیش از آفریقای جنوبی برای کامپیوتر هزینه می‌کردند.75% کامپیوترهای رژیم آپارتاید از شرکت‌های آمریکا خریداری می‌شد. فروش چنین حجمی از کالا، علیرغم قوانین منع تجارت با آفریقای جنوبی، انجام می‌شد.IBM بزرگترین شریک تجاری آفریقای جنوبی در بخش کامپیوتر بود.

استفادهء کامپیوتر عمدتاً در امور امنیتی بود (فقط حجم را ببینید).
آمریکا علاوه بر تجارت عظیم با آفریقای جنوبی که طبق قانون و رای شواری امنیت منع بود، مثل بقیهء کشورهای جهان، چشم خود را نیز بر جنایات رژیم آپارتاید، بسته بود و همراه با دیگر کشورهای دهن گشاد، به منافع تجاری خود فکر می‌کرد.
و این مردم آفریقای جنوبی جنوبی و مبارزین آن‌جا بودند که آپارتاید را مجبور به مذاکره و عقب نشینی کردند.
در این مورد نگاه کنید به این مقالهء خوب ِ تلخ مثل عسل.
و یک جوک هم به یاد آقای ابطحی همینجوری بگویم:
یک نفر برای دلداری کسی که در عزای پدرش بی‌تابی می‌کرد گفت: بابا ادیسون هم مرد، بابای تو که ...

Refuzniks

2009-10-30T01:03:00.001+03:30

Refuseniks

شهروند‌های اتحاد جماهیر شوروی (عموماًیهودی‌) که ممنوع‌الخروج بودند.
به قول آقای ابطحی، همینجوری.

قصه های جزیره4

2009-10-04T13:56:00.002+03:30

اندکی صبر سحر نزدیک است

حدود 60 ساله است. بازنشسته، نه این که بی‌کار باشد، تمام مدت خودش را سرگرم کارهایی می‌کند از جمله فرهنگی.
می‌گوید من «مادر» ماکسیم گورکی هستم! و می‌خندد. هر چند وقتی یک بند A4 می‌خرم و پرینت می‌کنم. بعد توی روز روشن به این و آن می‌دهم. مثلاً به بی‌تفاوت‌ها و این جور آدم ها. سعی می‌کنم به هم‌فکران خودم ندهم. می‌اندازم توی وانت بارها، می‌گذارم توی ایستگاه اتوبوس. می‌دهم به سوپری به لوله‌‌کش به برق‌کار به آژانسی. جین بچه‌ها را می‌برم تعمیر چند تا به خیاط می‌دهم.
چیزهایی را پرینت می‌گیرم که ماهواره ها حرفی ازش نمی‌زنند، مثل ایمایان، سهرابستان.
می‌خندد! در حد خودم مادر، روزی ده دوازده تا پرینت چند صفحه‌ای. تا به حال فقط یک نفر ترسیده و فرار کرده بقیه تشکر کرده‌اند.

می‌گوید سحر نزدیک است.

همین جمعه

2009-09-16T20:05:00.002+04:30

27 شهریور روزقدس

2009-09-14T15:08:00.002+04:30

برگی از تاریخ

2009-09-09T18:36:00.001+04:30

1-در خبرها آمده بود که یوشکا فیشر، وزیرخارجهء سابق آلمان به مقامات ایران توصیه کرده که تاریخ بخوانند.
2- در بیانیه شماره 12 آمده است: مراقب باشيد كه آنها شما را تحريك نكنند و به هنگام نابود كردن خود به كاشانه و كشورتان لطمه نزنند.

شاید بد نباشد غیر از مقامات، بقیهء مردم هم تاریخ بخوانند.
منبع: قتلگاه ركس ضميمه كتاب همشهري 29 مرداد نوشته عباس سليمي نمين

«چند هفته بعد در ملاقات روزانه با شاه اعليحضرت كه به وضوح نگران و برآشفته بود به اويسي گفت: وقت آن است كه به اين بي نظمي پايان داده شود بايد جلوي آن را گرفت. اويسي كه خود در هچل افتاده بود جواب داد: سربازان من در زره پوش هاي خود در خيابان ها مستقر شده اند، مردم به طرف آنها مي‌روند ، با آن‌ها دست مي‌دهند و گل ميخك قرمز به آنها مي‌دهند . آنان سربازان را برادر خود خطاب مي‌كنند؛ سربازان من ديگر به روي مردم آتش نمي‌گشايند ... شاه مدتي به فكر فرو رفت سرانجام گفت: اگر طبق يك نقشه، كماندوها به سربازان شما در خيابان حمله كنند و عده‌اي را بكشند چه؟ به اين ترتيب بقيه برآشفته مي‌شوند و به سمت جمعيت شليك مي‌كنند . نظرت در اين مورد چيست؟»
(خاطرات منصور رفيع زاده ، آخرين رئيس شعبه ساواك در آمريكا ، ترجمه اصغر گرشاسبي ، انتشارات اهل قلم ، سال 1376 صفحه 367)
[در ادامه آقاي سليمي نمين توضيح مي دهد كه در چند شهر بزرگ كشور چون تهران ، مشهد، اصفهان و... برخي ارتشي ها توسط كماندوهاي گارد جاويدان كشته و بعضا قطعه قطعه شدند و اجساد آنها در پادگان ها به نمايش درآمد كه اين امر موجب تحريك ارتش شد و قتل عام هايي را به دنبال داشت...]
در بخش ديگر از صفحه 331 خاطرات آقاي رفيع زاده نقل شده :
«در اين هنگام تيمسار (نصيري) صورت خود را با دستانش پوشاند. سپس دستانش را برداشت و با صدايي كه انگار از ته چاه در مي‌آيد ادامه داد: مي داني هفته گذشته چند تا مرسدس بنز را داغان كرديم؟ چندتا آتش سوزي در منطقه تجاري شهر راه انداختيم ؟ چه تعداد آدم درجا كشته شدند؟ و هنوز كافي نيست! او (شاه) امروز به من گفت اين كافي نيست. بيشتر بكشيد! بيشتر آتش بزنيد. من ديگر نمي‌توانم من هم وجدان دارم. من هم فرزند دارم.به خاطر خدا به من بگوييد دليل اين كارها چيست؟ براي اينكه چنين نشان داده شود كه اين اعمال تروريستي است براي اينكه به مردم قبولانده شود كه دشمناني وجود دارد و اين دشمنان كمونيست هستند.»

قانون‌گریزی مسؤلین و سقوط اخلاقی مردم

2009-09-02T12:01:00.000+04:30

[متعاقب دزدی یک چمدان پُر در اردوگاه کار اجباری ترزین]

این شکل دزدی را یقیناً می‌توان به بدبختی و گرسنگی نسبت داد، اما فکر می‌‌کنم آن‌چه بعدها در رژیم کمونیستی دیدم مرا متقاعد کرد که علت‌های این نوع دزدی عمیق‌تر از این مسائلی است که باز گفتم. در آن زمانی که رژیمی جنایتکار قواعد قانون را به کلی زیر پا می‌گذارد، در آن زمانی که جرم و جنایت مجاز شمرده می‌شود، در آن زمانی که معدودی که فراتر از قانون هستند می‌کوشند دیگران را از شأن و کرامت و حقوق اولیه‌شان محروم کنند، اخلاق عمیقاً آسیب می‌بیند. رژیم‌های جنایتکار به خوبی از این امر آگاهند و آن را می‌شناسند و سعی می‌کنند با ایجاد وحشت، شرف و رفتار اخلاقی آدمیان را به مخاطره اندازند، شرف و اخلاقی که بی آن، هیچ جامعه‌ای، حتی جامعه‌ای تحت حکومت چنین رژیمی نمی‌تواند بپاید. اما بر همگان معلوم شده است که ترور و وحشت وقتی که مردمان انگیزه‌ای برای رفتار اخلاقی دارند نمی تواند به جایی برسد یا چیزی به چنگ آورد.
روح پراگ
ایوان کلیما
ترجمه خشایار دیهیمی
نشر نی-1387
صص 24 و 25

مبارک باد بر تو این مسلمانی

2009-08-11T01:10:00.003+04:30

زاهدی به می‌خانه، سرخ رو ز می ‌دیدم
گفتمش: مبارک باد بر تو این مسلمانی

زلف و کاکل او را چون به یاد می‌آرم
می‌نهم پریشانی بر سر پریشانی

خانه‌ی دل ما را از کرم، عمارت کن!
پیش از آن‌که این خانه رو نهد به ویرانی

چهرهء غمگین من

2009-08-07T10:30:00.001+04:30

حوادث زندگی مدام آدم را یاد داستان‌هایی که خوانده می‌اندازد.
این اواخر از «قلعهء حیوانات» و «1984» زیاد می‌شنویم. (امروز در اکونومیست در مقاله‌ای دربارهء ایران به کلمهء «اورولی‌یَن» برخوردم!)
کهریزک مرا یاد کتاب «آقای رئیس جهور» میگل آنخل آستوریاس انداخت: سیاه چال‌هایی که از آن بالا روی زندانی سطل‌های مدفوع خالی می‌کردند.
دیروز که به مجلس ختم "بهزاد مهاجر" رفته بودم، داستان «چهرهء غمگین من» هانریش بول تمام مدت توی ذهنم بود. داستان فردی که وقتی حکم شده همه غمگین باشند به دلیل چهرهء شادابش دستگیر و زندانی می‌شود و روزی که آزاد می‌شود، سعی می‌کند خوشحالی‌اش را پنهان کند و با چهرهء غمگین کنار رودخانه می‌رود و دستگیر می‌شود چون آن روز دستور خوشحالی داده بودند.
در مجلس ختم جمع و جور بهزاد بی‌گناه که تمام مدت موسیقی‌های اوایل انقلاب به‌علاوهء «من آروم نگیرم» پخش می‌شد، همه فهمینده بودیم که باید مواظب باشیم... فکر کردم لابد گریه جرم است امروز...

I am Iranian, I am proud of it!

2009-07-31T14:49:00.006+04:30

Congratulations Mr. Gangi, Ahmadi Nejad is Not My President too

2009-07-23T16:15:00.002+04:30

گنجی و سازگارا هر دو زندان بودند و هر دو اعتصاب غذا کردند.
من البته آن موقع خیلی سازگارا را نمی شناختم. اما همان موقع نظرم این بود که به قهرمان احتیاج نداریم و اگر راه حلی مثل ابراهیم نبوی در کار باشد، بهتر است جان خود را نجات بدهند، از گالیله که مهم‌تر نیستند.
این عقیدهء من است. اما با کمی احتیاط می‌گویم نمی‌دانم چه شرایط غیر قابل تصوری ممکن است پیش بیاید که نتوانم با این قطعیت همین عقیده را داشته باشم.
هر دو تا حدودی قهرمان شدند.
اما این گنجی بود که ریسک کرد و گفت به تنهایی برای اعتراض به نیویورک می‌رود( و حمایت‌ها و پیوستن‌ها بعداً آمد.) فکر می‌کنم خودش از میزان استقبال روشنفکران و هنرمندان پیش‌بینی این‌چنین را نداشت ولی بنا به وظیفه و عقیدهء خودش عمل کرد.
سازگارا جرأت چنین ریسکی را نداشت، مبادا تعداد کمی دور و برش جمع شوند. او الان هم نگاه می‌کند ببیند چه چیز طرفدار بیشتر پیدا کرده بعد آن را به نام «پیشنهاد خود» ثبت می‌کند و یک پرچم هم از آن گوشه موشه‌ها برمی‌دارد و از ساحل امن مشت گره کرده به سوی آسمان نشانه می‌گیرد.
زمانه آدم‌ها را عوض می‌کند، زمان چشم‌های ما را باز می‌کند.
از پز فعلی سازگارا خوشم نمی‌آید. او چندی با برملا کردن بعضی اسرار پشت پرده، پیش ما که با دهان باز به او گوش می‌کردیم آبرویی کسب کرد ولی همین هم خیلی وقت بود ته کشیده بود و دیگر چیزی بیش از اخباری که خودمان به آن دسترسی داشتیم – ما، نه پدر و مادر و پدر بزرگ و مادر بزرگمان که اهل خبر گرفتن از طریق اینترنت نیستند- بهمان تحویل نداد. برای من به خصوص خیلی قبل از ماجرای انتخابات شنیدن صدای او و نوری زاده و بقیه در صدای آمریکا غیرقابل تحمل شده بود.
آقای سازگارا از پز فعلی‌ات خوشم نمی‌آید. می‌بینی که مردم دور مردی جمع شده‌اند که متواضع است. وقتی به نماز جمعه می‌آید می‌گوید... برخود واجب می‌دانم که در صفوف شما حاضر شوم. بعد هم می‌رود در صف‌های آخر نماز می‌نشیند.
گنجی هم دست پری از نظر خبر برایمان ندارد، برای من که هرگز قهرمان هم نبود ولی حالا می‌بینم، یا به نظرم، این اعتراضش با قصد دست و پا کردن آبرو و شهرت و بعد هم ورود سرافرازانه به وطن با چشمداشتی علنی به پست و مقام نبوده است. او تصورش را هم نمی‌کرد که طیفی از گوگوش گرفته تا حمید دباشی به دعوتش لبیک بگویند.
به جرأتت تبریک می‌گویم آقای گنجی، احمدی‌نژاد رئیس جمهور من هم نیست.

غم انگیزترین عکسی که این روزها دیده ام

2009-07-18T15:12:00.001+04:30

مگس ها

2009-07-08T16:29:00.000+04:30

مگس ها
ژان پل سارتر
مهدی روشن‌زاده
نشر ثالث

پردهء دوم، صحنهء پنجم
[...]
ژوپیتر- اژیست تو شاهی، این وجدان پادشاهی توست که مخاطبش قرار می‌دهم زیرا تو دوستدار سلطنتی.
اژیست - چه می خواهید بگویید؟
ژوپیتر – تو از من نفرت داری ولی ما به یکدیگر شباهت داریم؛ من تو را مطابق تصویر خود آفریده‌ام: یک پادشاه، خدایی است روی زمین، شکوه‌مند وماتم‌زا چون یک خدا.
اژیست – ماتم‌زا؟ شما؟
ژوپیتر – نگاه کن به من (سکوتی طولانی). به تو گفته‌ام که تو مطابق تصویر من هستی یافته‌ای. کار ما هر دو نظم و نسق بخشیدن به امور است. تو در آرگوس من در جهان؛ و این همان معنی مستور و نهانی است که به سنگینی در قلب ما جای دارد.
اژیست – من معنی مستور و نهانی ندارم.
ژوپیتر – چرا داری، همان که من دارم. راز دردناک خدایان و پادشاهان: این‌که انسان‌ها آزادند. آن‌ها آزادند اژیست. تو این را می‌دانی و آن‌ها نمی‌دانند.
اژیست – معلوم است، اگر می‌دانستند چهار سوی کاخ مرا به آتش می‌کشیدند. این است که پانزده سال به وضعی تأثر انگیز نقش باز می‌کنم تا آن‌ها به حقیقت قدرت خود پی نبرند.
ژوپیتر – تو خوب متوجه می‌شوی که ما شبیه یکدیگریم.
اژیست – [...] از زمان سلطنت خویش [... تلاش کرده‌ام] تا در ذهن و ضمیر هر یک رعایایم جایی برای تصویر خود باز کنم، تا بدان پایه که هریک در کنج تنهایی خویش نگاه جدی مرا حس کند. بر سر چاه دهن گشادهء روحشان خم شده‌ام، تصویرم آن‌جاست، درست در انتهای چاه، [...] ای خدای بس توانا، من که هستم جز مظهری از ترس، انگشت نمای دیگران؟
...
سه نقطه‌ها صرفا به منظور از پرهیز از اطاله‌ءکلام است. مرغ

When You Kill Eight

2009-07-04T13:57:00.002+04:30

قصه‌های جزیره3

2009-06-21T17:55:00.002+04:30

انقلابی مؤمن پیر

چشم‌های انقلابی مؤمن پیر برق می‌زند. پسرش شادمان به خانه آمده. نوار سبز خریده و چند تا پوستر تبلیغاتی در دست دارد. سوئیچ پدر را می‌خواهد تا این ها را توی ماشین در معرض دید بگذارد.
چشم‌های انقلابی مؤمن پیر برق می‌زند. یاد روزهای تاریک ولی پرخروشی می‌افتد که توی خیابان گله به گله آدم جمع شده بود و او هم سراغ‌شان می‌رفت، بحث می‌کرد و داد می‌زد، پوستر بنی صدر را می‌داد، همیشه دیر به خانه می‌رسید و زن و بچه‌هایش را از ترس و دلشوره دق مرگ می‌کرد.

انقلابی مؤمن پیر توی صف دراز رأی‌گیری ایستاده و توی دلش لبخند می‌زند. یاد صف‌های دراز رای‌گیری جمهوری اسلامی می‌افتد که با وجود اعدام‌ها باز هم مردم امیدوار و ناشکیبا توی صف‌های رای گیری بودند. با خود می‌گوید از سال 76 هم بانشاط تر است. انقلابی مؤمن پیر لبخند می‌زند و خدایش را شکر می‌گوید.

انقلابی مؤمن پیر مضطرب است. دلش می‌خواهد با دلیل و برهان جلوی پسرش را بگیرد که بیرون نرود. نمی‌خواهد داد بزند و امر کند. پسر بی‌قرار است. می‌گوید کسی آن‌سال‌ها جلوی تو را نگرفت و من می‌خواهم کاری را که تو کردی درست کنم.
انقلابی مؤمن پیر مبهوت است. هر چه به موبایلش ور می‌رود تا ببیند پسر کجاست، افاقه نمی‌کند. قدم می‌زند، سراغ رادیو وتلویزیون می‌رود که همه‌اش آهنگ پخش می‌کنند و حرف‌هایی چاکرانه در مدح و ثنای دولت می‌گویند. انقلابی مؤمن پیر نمی‌خواهد با رادیو زمان شاه مقایسه‌شان کند. سی سال است که دل به دل کسانی که این مقایسه ها را می‌کنند نداده است. انقلابی مؤمن پیر ساکت است و بسیار امیدوار.

پسر برگشته است. بلند بلند و با هیجان حرف می‌زند. انقلابی مؤمن پیر هد فون را می‌گذارد و کانال های ماهواره را عوض می‌کند. هیچ‌کدام کار نمی‌کند. یاد سال 57 می‌افتد که بی‌قرار و ملتهب پیچ رادیو را می‌پیچاند و هفته‌ای یک بار پشت شهرداری می‌رفت تا رادیوی بهتیر بخرد. حالا از آن بی قراری خبری نیست ولی با همان سماجت کانال‌ها را عوض می‌کند.
خبرها می‌رسد. دستگیری‌ها. قلب انقلابی مؤمن پیر به درد می‌آید. یاد روزی می‌افتد که پدر پیرش را به محوطه جلوی زندان قصر برده بود تا با هم برادرش را که از دادگاه نظامی برمی‌گشت، در حال گذر، توی ماشین مخصوص ببینند. تصویر پدر پیرش واضح تر از تصویر برادر است: قوز کرده، دور از جمعیت، با دو دست عصایش را گرفته بود. پسرش را از پشت شیشه ماشین مخصوص دید و دیگر از آن به بعد ساکت شد.

دلهره دارد انقلابی مؤمن پیر را می‌کشد. با پسرش به راه پیمایی می‌رود. همه ساکتند. یاد راه‌پیمایی های خودشان می‌افتد.
شب صدای الله و اکبر می‌آید. الله و اکبر. کِی بود؟ وقتی رژیم شاه به خوابگاه دانشجویان نیروی هوایی تیر اندازی کرد و دانشجویان جوان را کشت؟ شب‌هنگام جارچی توی کوچه پس کوچه‌ها فریاد می‌زد و خبر را با الله و اکبر پخش می‌کرد.
کشتی جوانان وطن ... الله و اکبر
کردی هزاران تن کفن.... الله و اکبر
چرا یاد این شعار افتاد؟
جارچی این روزها اینترنت است، مثل همان وقت‌ها کند و نامطمئن.

عکس و فیلم کشته شده ها...
انقلابی مؤمن پیر یاد دو روزی می‌افتد که از مسجد محل او را خواسته بودند. بار اول مستقیم به خودش زنگ زده بودند. مسجد محل؟ مسجد محل خانهء پدری. من که الان آن‌جا زندگی نمی‌کنم... خواسته بودنش تا جسد برادر کوچکش را که در شلمچه شهید شده بود شناسایی کند. برادرش در فرم‌های اعزام تلفن مادر را نداده بود...
بعد بار دوم، برای آن برادری که در زندان شاه بود زنگ زده بودند. همان که دی 57 به زور و فشار مردم آزاد شد... چه شبی بود... با سلام و صلوات و شعارهای آن روز ها به خانهء پدر برده بودندش. برادرش مبهوت بود. اولین چیزی که از برادر آزاد شده پرسیده بود به یادش آمد:
- تو حبس ابد بودی به دروغ به ما گفته بودی چهار سال؟
- آره، یعنی نه. مگر رژیم ابدی بود که ما حبس ابدی باشیم؟!
و خندیده بود، خیلی قشنگ خندیده بود. چقدر شوق توی‌ چشم‌هایش بود...
برای شهادت برادری که در زندان شاه بود به خودش مستقیماً زنگ نزدند که. قلبش دیگر یاری نمی‌کرد. چند واسطه تراشیده بودند. یک دفعه دیده بود که اتاق کارش پر از دوستانش شده که یکی‌شان دکتر قلب است. خندیده بود. بعد گفته بودند می‌خواهیم برویم یک جایی تو هم مرخصی بگیر و با ما بیا. سوار پیکان شده بودند. همینطور که به محلهء پدر نزدیک می‌شدند، بیشتر تعجب زده می‌شد. پیکان دم همان مسجد ایستاد. جسد شهدای عملیات اخیر را آورده بودند. انقلابی مؤمن پیر که آن روز ها هنوز پیر نبود نتوانتسه بود از ماشین پیاده شود. پاهایش به فرمان نبود. یکی از دوستان گفته بود: با من تکرار کن: لا حول ولا قوة الا بالله. آنقدر تکرار کرده بود تا توانسته بود پایش را حرکت بدهد...
حالا چی؟ انقلابی مؤمن پیر فکر کرد نعش این نازنینان را کجا تحویل می‌دهند؟

صدای الله و اکبر بلند شده. انقلابی مؤمن پیر هد فون به گوش به ماهواره‌اش پناه برده و با حوصله کانال عوض می‌کند. پسرش می‌آید و بلندش می‌کند: بابا صدای تو از همهء ماها بلند تر است، بیا توی بالکن.
انقلابی مؤمن به صداها گوش می‌دهد. حتماً جمعیت زیاد تر شده وگرنه چرا باید این الله و اکبرها از آن زمان بلند تر و زمانش طولانی تر باشد؟ پسرش منتظر است. انقلابی مؤمن پیر فریاد می‌زند « الله و اکبر». بعد با شانه‌های فرو افتاده و سر در گریبان به اتاق بر می‌گردد.
انقلابی مؤمن پیر غمگین است.

یک سؤال

2009-06-15T16:58:00.000+04:30

آقای رئیس جمهور، از آن صد کشوری که دنبال الگوی مدیریتی شما هستند، چندتاشان انتخاب مجدد شما را تبریک گفتند؟

فال نیک

2009-06-09T01:43:00.004+04:30

می‌گویند وقتی کلمه‌ای ناخواسته از دهن کسی بپرد، یا باید به فال نیک بگیرندش یا به نفوس بد.
امروز در «زنجیر مردمی از تجریش تا راه آهن»، می‌خواستم یکی از پوسترهایی را که همشهری‌ها داده بودند به آقایی بدهم. گفت:

-نمی‌خواهم، برای من مرد فقط احمدی نژاد بود.
گفتم، چرا بود؟ او که هنوز هست؟!

قصه‌های جزیره-2

2009-06-05T00:00:00.003+04:30

کفش پایش را می‌زد. شب قبل، از حرف‌های رئیس جمهور خجالت کشیده‌بود. هیاهوی زیر پل پارک وی را از پشت بام دیده و گریه کرده بود. حالا بعد از دیدن این‌همه عکس و پوستر انتخاباتی دور و برش، دوباره داشت اشک‌هایش را پاک می‌کرد. فکر کرد، لابد نزدیک ستادهای مردمی و خود جوش هستم. باورش نمی‌شد. به نظرش تمام ماشین‌ها عکس رئیس جمور را چسبانده بودند. نمی‌خواست سوار هیچ‌کدام از آن‌ها شود. فکر کرد، مثلاً چهارده خرداده، چرا این‌همه عکس انتخاباتی فقط از یک نفر؟

بالاخره کفش کلافه‌اش کرد. با غیظ و بغض سوار تاکسی‌ای با عکس رقیب شد. تا نشست گفت، لااقل زرنگ باشید و بدون سکهء طلا و پول نقد این عکس‌ها را نچسبانید. راننده دستش را با مچ‌بند سبز بالا آورد و گفت، زرنگ‌ام، پنجاه هزار‌تومن نقد داده‌ان برای این عکس، ولی برای این‌که ریا نشه، دستم رو به همه نشون می‌دم که بدونن به کی رای می‌دم.

پ.ن. شاهد از غیب رسید

نمايش گنجينه‌ خارجی موزه‌ هنرهای ‌معاصر

2009-05-28T17:14:00.001+04:30

قبلاً این‌جا لینک فیلمی از گنجینهء موزهء هنرهای معاصرگذاشته بودم. مجموعهء نقاشی‌هایی که آرزوی دیدندش را داریم و خبرنگار خارجی پارسال توانسته بود آه‌مان را درآورد.
اما از حالا تا 15 تیر در راستای سیاست «تو رو خدا به من رای بدین» دولت فخیمه، موزهء هنرهای معاصر، گنجینهء خارجی‌اش را در معرض دید مراجعین قرار داده است.
(یا قسمتی از آن‌ گنجینه را، چون بعضی از هنرمندان بدون رعایت مقررات وزارت ارشاد نقاشی کرده‌اند.)

چون خبر فوق به نظرم کامل نبود، امروز راه افتادم و رفتم موزه تا (به قول انگلیسی‌ها) نگهبان موزه سر و تنم را بشوید!
خدا کند آخر کار تابلویی گم نشود و نگویند این‌ چیز‌ها امری عادی است و در تمام دنیا از موزه‌ها سرقت می‌شود.

این‌هم ماحصل اطلاعات اخذ شده:
نمايش گنجينه‌ خارجی موزه‌ هنرهای ‌معاصر
5 خرداد تا 15 تیر 1388
ده و نیم صبح تا 6 بعد از ظهر
ایام هفته به جز جمعه‌ها وتعطیلات رسمی
ورودیه: پنج هزار تومان- فروش بلیط تا پنج ونیم بعد از ظهر.
آدرس:موزهء هنرهای معاصر، خیابان کارگر، پارک لاله.
خیابان‌های اطراف موزه، در محدودهء طرح زوج و فرد است.

تورم آتی

2009-05-27T09:06:00.001+04:30

آقای رئیس جمهور!
خاصه خرجی‌ها و از کیسهء خلیفه بخشیدن هایتان در کمتر از یک‌سال به تورمی لجام گسیخته می‌انجامد که دودش توی چشم همین "ملت ایران، ملت ایران " که می‌فرمایید، می‌رود.
کمی از خودبینی فاصله بگیرید، به ما رحم کنید، شاید خودتان رئیس جمهور شدید!

وعدهء ما

2009-05-23T12:39:00.001+04:30

رای من به میرحسین

2009-05-22T13:20:00.003+04:30

من به مهندس میرحسین موسوی رای می‌دهم و ته دلم می‌خواهد که وقتی رئیس‌جمهور شد، کروبی را وزیر کشور کند.

توضیح

2009-05-07T13:06:00.005+04:30

به دنبال این پست و مطلب پیشین، کامنت‌هایی تهدید آمیز و افشاگرانه(!) یکی با نام خانم ف ع ز و بقیه ناشناس برای این وبلاگ رسید که برای اطلاع شما عرض کنم که همهء این کامنت‌ها –بنا به ساعت ارتباط- فقط از دو ISP و دو IP بود. برای همین همه را برای نویسنده زندگی‌نامهء خوان رولفو فرستادم. هرچند هم این‌جانب هم نویسندهء آن زندگی‌نامه عقیده نداشتیم که این آش بیش از این هم زده شود، بعد از رسیدن این کامنت:

ناشناس يک نظر جديد درمورد پیام شما گذاشته است " و همانا افرادی هستند که یابو برشان می‌دارد و می‌پن... " . سلام، شنیده ایم وبلاگ شخصی مرغ آمین (نه سایت مشهور که البته گویا در امریکا نیز برپا ست) قرار است از سوی وزارت ارشاد به علت کذب گویی فیلتر شود. درجریان هستید؟
haman nashenas ke yahbu farzash kardid

این نظر منتشر شود. .

این نظر رد شود.

نظرات مربوط به این وبلاگ را کنترل کنید .
ارسال توسط ناشناس به مرغ آمین در 5:17 PM, May 06, 2009

تصمیم گرفته شد آن سوارکاری ِ متذکر در پست پیشین (که نویسندهء ناشناس ناوارد به ضرب‌المثل‌های زبان فارسی، مرکب و راکب را با هم اشتباه گرفته است) بیش از این ادامه نیابد و توضیحی در این‌جا درج شود. زیرا آن نوع سوارکاری، بنا به روح ضرب‌المثل، خارج از کنترل است و چه بسا به جاهای ناشناخته برسد.
شاید بد نباشد دلیل استفاده از حروف اول اسم خانم مذکور را بگویم. در چند روز اخیر بیشترین سرچی که به مرغ آمین راهنمایی شده – سر لیست کلمات جست‌و جو شده- اسم و فامیل خانم مذکور بوده است.
تعداد کامنت‌‌‌ها و حساسیت‌ها، شاید سبب شود ایشان از این به بعد، از قبل راهی برای استفادهء محترمانه از مطالب دیگران بیابند و ناشناسان بعداً مجبور به تهدید دیگران نشوند که در این عرصهء لاغری که ما چند خطی، خط خطی می‌کنیم، چیزی که به وفور یافت می‌شود همین تهدیدها و به دادگاه‌ فراخوان هاست.
قبلاً هم گفته‌ام، این وبلاگ چند خوانندهء گزیده دارد و بقیه با سرچ به حقیر راهنمایی می‌شوند و فکر نکنم که این تعداد اندک، از راهیابی به سایت‌ها و وبلاگ‌های فیل.تر شده عاجز باشند.

وبلاگ محترم مرغ آمین
از حساسیت شما نسبت به کپی‌برداری از مقالات و نوشته‌های دیگران به سهم خود ممنونم.
کامنت‌هایی را که فرستاده بودید، دیدم. فقط می‌توانم تأسف خود را ابراز دارم. چرا که دیگر حوزه‌ای باقی نمانده که رفتار داروغگی به آن راه نیافته باشد.
مطلب مورد بحث و استفاده از بیوگرافی خوان رولفو در آن، ابتدا در کارگزاران چاپ شد، نه از بنده اجازه‌ای گرفتند نه ذکری از منبع به میان آمده بود.
لینک کارگزاران
بعد جن و پری به آن مقاله لینک داد و من از سر درد و غصه به جن و پری نوشتم که من که دستم به جایی بند نیست لااقل آن‌ها به این‌جور مقالات لینک ندهند.
این هم لینک آن
بعد همان‌طور که اشاره کرده‌اید همان مقاله در گلستانه باز چاپ شد. این‌بار دیگر کارگزاران نبود که دستمان به دامنشان نرسد و تمام تلاش‌ها برای تماس به دیوار سخت بخورد. چندین بار با سر دبیر گلستانه مکابته کردم و مطلب را شرح دادم (تمام مکاتبات هم موجود است) و ایشان هم اظهار بی‌اطلاعی کردند.
هرچند نوع برخورد کامنت‌هایی که برایم فرستاده‌اید ایجاب می‌کند که تمام آن‌ مکاتبات را برایتان بفرستم، ترجیح ‌می‌دهم بیش از این، آش هم زده نشود.
در هر حال در آخرین تماس چند روز پیش با گلستانه، به من گفتند که بعد از این‌همه مدت، کاشف به عمل آمده که مقالهء گلستانه منبع داشته ولی منبع چاپ نشده. و البته اطلاعات بنده تا قبل از این تماس، همان مکاتبات مدت‌ها پیش است مبنی بر بی اطلاعی گلستانه از منبع اصلی بیوگرافی. اما گلستانه هم، مثل همان ادعای کامنت با نام سرکار خانم[ ف ع]، به من گفتند که نویسندهء آن مقاله مدعی است که از قبل با شما صحبت کرده و اجازه گرفته است.
همچین چیزی صحیح نیست. برای استفاده از زندگی‌نامهء خوان رولفو هیچ‌کس هیچ‌وقت با من یا دیباچه تماس نگرفته است.
مطالب بیشتری در این باره قابل ذکر است اما عجالتاً صلاح نمی‌دانم بیش از این خاطر ژورنالیست‌ها را آزرده کنم، ضمن این‌که از قرار اهالی روزنامجات، استفاده از بیوگرافی – بدون اجازه و ذکر منبع- را حق مسلم خود می‌دانند.
به عبارتی «قابلی ندارد.»
با احترام و تشکر
م متولی

پ.ن1. مرغ آمین: بزرگی می‌فرماید: لطفاً اگر فرصت مطالعه ندارید، ننویسید.

پ.ن.2. آن ISP و IP که گفتم، یکی بود نه دو تا، تخفیف دادم.

و همانا افرادی هستند که یابو برشان می‌دارد و می‌پندارند سوارکارند!

2009-05-03T13:20:00.003+04:30

کامنت زیر برای این پست به من رسیده است(عیناً کپی کامنت):

ناشناس يک نظر جديد در مورد پیام شما گذاشته است " سرقت؟ ترجمه؟ تحقیق؟
باسلام خدمت مرغ آمین و نویسنده ی بی نام و نشان آن. اولا بهتر است سری به نشریه ای که این مطلب در آن چاپ شده بزنید تا متوجه شوید که فرحناز علیزاده در پانوشت های خود به منابع اشاره کرده اند ولی به علت کمبود جا این پانوشت حذف شده است!! ثانیا فرحناز علیزاده خود بارها به عملکرد نشریه ها و حذف مطالب و یا ناقص چاپ شدن آن تذکر داده اند که البته بی نتیجه بوده است. آیا بهتر نیست قبل از تهمت زدن کمی تحقیق به عمل آید !!؟؟

خب شما چه دستگیرتان می‌شود؟
آدم برود «سری به نشریه‌ای که این مطلب در آن چاپ شده» بزند «تا متوجه شود که فرحناز علیزاده در پانوشت های خود به منابع اشاره کرده اند ولی به علت کمبود جا این پانوشت حذف شده است!!» یعنی برود ببیند به مرجع اشاره نشده بعد متوجه شود طفلکی خانم علیزاده که گناهی نکرده، چون که «کمبود جا این پانوشت حذف شده است!!» یعنی در واقع آدم در حالی که می رود سراغ آن نشریه، کف دستش را هم بو کند!

و اما بعد
از آن‌جایی که کامنت‌گذار ناشناس فوق، که بر خلاف مرغ آمین «بی نام و نشان» صاجب نام و نشانی به اسم «ناشناس» است، توصیه کرده که «آیا بهتر نیست قبل از تهمت زدن کمی تحقیق به عمل آید !!؟؟» بنده رفتم سراغ مجلهء گلستانهء شمارهء 90 مرداد ماه 87 صفحهء 89 ، دیدم همان مقالهء روزنامهء کارگزارانِ در محاق فعلی را همان خانم علیزاده، با یک کوچولو تزیینات چاپ مجدد کرده‌اند و چون این بار یادم رفت کف دستم را بو کنم، دیدم حالا که اثری از ذکر منبع نیست، پس سرقتی صورت گرفته.
اما باز هم برای محکم‌کاری یا به قول ناشناس فوق برای تحقیق، با فرض بر این‌که تحریریهء گلستانه زبان مرغی بلد نیست، با چند تا واسطه، از فردی خواستم زنگی به گلستانه بزند و بپرسد آیا در این مقاله ذکری از منبع بوده و آن‌ها چاپ نکرده‌اند یا خیر. جواب هم همان‌طور که قابل پیش بینی‌است، منفی بود و گلستانه نسبت به منبع اصلی بیوگرافی خوان رولفو اظهار بی‌اطلاعی کرد.
جواب چند تا کامنت قبلی این ناشناس را نداده بودم چون باورم نمی‌شد که یابو برش داشته باشد و پیش اهل بخیه ادعای سوار کاری کند.

فروش دکور نمایش آگاممنون

2009-05-01T11:28:00.001+04:30

خبر فروش دکور نمایش آگاممنون را که خواندم، یاد مطلبی در یکی از کتاب‌های الکسساندر سولژنیتسین (شمعی در باد؟) افتادم.

سولژنیتسین می‌نویسد (نقل به مضمون): در روزنامه‌ها خبری را خواندم که گونه‌ای نادر از یک ماهی متعلق به میلیون‌ها سال پیش در سیبری پیدا شده است. متأسفانه ماهیگیران آن را خورده‌اند و خود ماهی برای نگهداری (در فلان مرکز علمی) دیگر وجود ندارد. من آن ماهیگیران را درک می‌کنم. می‌دانم بعد از یافتن آن ماهی چه حالی داشته اند. من که در سیبری تبعید بوده‌ام می‌دانم آن گرسنگی کشیدن‌ها چیست.

چه عرض کنم.

لغو مجوز خودمان

2009-04-23T10:49:00.001+04:30

خیلی وقت پیش، دوستی که تمام دوران بزرگ‌سالی را خارج از ایران گذرانده بود، چه برای تحصیل چه به عنوان نماینده و کنسول و از این قبیل، حالا عیالوار برگشته بود و از اجاره‌های سنگین گله می‌کرد. به او پیشنهاد کردیم حالا که همه جا آشنا روشنا دارد از امکانات بنیاد مستضعفان استفاده کند و خانهء ارزان بخرد یا اجاره کند.
او که با بالا بالایی‌ها پالوده می‌خورد گفت، فکر نکنم این خانه‌ها نماز داشته باشد. یکی از ماها گفت، یعنی خودتان هم کار خودتان را قبول ندارید؟
حالا حکایت لغو مجوز تجدید چاپ «نیمه غایب» است. خودشان در همین دولت پر از خطوط قرمز چهار بار به این کتاب اجازهء چاپ داده بودند...

حدیث مکرر

2009-04-17T11:51:00.003+04:30

حدیثی من باب نمونه‌، مربوط به دورانی بین زمان حکومت ماد ها و حال حاضر

از نامهء فروغ به برادرش:
«وقتی می‌خواهم یک کتاب چاپ کنم، ناشرها به زور دست توی جیبشان می‌کنند و هزار تومان حق تألیف می‌دهند. و آن کتاب را هم با هزار غر و لند چاپ می‌کنند. و تازه وقتی کتاب چاپ شد با تیراژ حداکثر 2 هزار، سال‌ها توی ویترین مغازه‌ها می‌ماند تا 50 جلدش به فروش برود و بعد چهار تا آدم احمق بی‌سواد بی‌شعور توی چهار تا مجله‌ء مبتذل که سرتا پایش صحبت از لنگ و پاچه و خورش قرمه سبزی و جنایت‌های مخوف است برمی‌دارند و به عنوان انتقاد هنری، ترا مسخره می‌کنند، همین! تو این چیزها را نمی‌دانی... تو در محیط روشنفکر و پیشرفته‌یی زندگی می‌کنی.»
مجلهء فردوسی، 27 مرداد 1348
نقل از پیشگفتار "نگاهی به فروغ فرخزاد" دکتر سیروس شمیسا، انتشارات مروارید چاپ سوم 1376

معرفی سایت منو

2009-03-30T16:36:00.000+04:30

سایت Menu ، سایت/وبلاگ دیگری برای معرفی کتاب، فیلم و موسیقی (شاید هم تاتر) است که چند نویسنده دارد. یکی از نویسنده‌ها اسمش صبا است و من فکر می‌کنم همین صبا باشد که خیلی وقت است ازش خبری نیست.
سایت خوبی است و حتماً کتاب‌هایی مطابق سلیقهء خودتان آن‌جا پیدا می‌کنید که هنوز نخوانده‌اید و تصمیم می‌گیرید بخرید و بخوانید.
در حاشیه: وقتی به این سایت و مشابه آن سر می‌زنیم، لینک بسیاری از سایت/وبلاگ‌های دیگر را می‌بینیم که در مورد معرفی کتاب، نقد و این‌جور چیز‌هاست، یعنی اهل کتاب نوشته‌اند. کاش یک آدم پر حوصله و دقیق این اسم‌ها را فهرست کند، تعدادشان خیلی زیاد است. پس چرا تیراژ کتاب آنقدر پایین است؟
رضا سید حسینی جواب می‌دهد: چون ما هزار نفر هستیم برای خودمان هزار نفر می‌نویسیم و ترجمه می‌کنیم.
به نظر بیشتر از هزار نفر می‌آید.

افتتاح ستون جدید در این صفحه

2009-03-29T14:03:00.001+04:30

دیروز نوردیده ستون «امروز سری بزنید به:» را به این صفحه اضافه کرد تا بعضی لینک‌هایی را که دوست دارم اینجا بگذارم.
لینک‌ها را معمولاً در بالاترین پیدا می‌کنم. بعضی‌هایش را هم از وبلاگ‌ها و سایت‌هایی که سر می‌زنم مثل کتابلاگ جدید حسین جاوید که لینک روزانه دارد و دیگران که الان یادم نمی‌آید.
سعی می‌کنم اخبار تأیید شده بگذارم. مثلاً با وجود ذوق‌زدگی، برای خبر موثق برکناری علی دایی باز هم صبر می‌کنم.

داستان یک فروشگاه پنجاه و چند ساله

2009-03-23T13:30:00.003+04:30

مقالهء عزیز معتضدی در بی بی سی فارسی در بارهء صفحه فروشی بتهون و کریم چمن آرا صاحب فروشگاه بتهون.

عید شما مبارک!

2009-03-17T14:25:00.002+03:30

این ویدیوی والس با بشیر است (برای کسانی که هنوز ندیده‌اند.) که در اسکار شرکت کرد و جایزه‌ء این گروه را ژاپن برد.
من لینک آن را هفتهء پیش از یورونیوز پیدا کردم. گرچه کادوی شاد و شنگولی برای نوروز نیست، لااقل چشم‌هایمان باز می‌شود که یک هنرمند اسرائیلی می‌تواند اثری در دفاع از فلسطینی‌ها، به خصوص نوار غزه، خلق کند.
(کارگردان گفته که این انیمشن در تأیید حماس نیست. در دفاع از فلسطینی‌هاست.)

خدایا!
در سال جدید
به لایقان صبری عطا فرما تا نالایقان را بیشتر تحمل کنند.
همهء ما را از شر موجوداتی به نام هنرمند مصون نگاه‌دار.
دست سارقین ادبی را قطع مجازی بفرما.
جیب‌مان را پر پول، قیمت‌ها را در کاهش فزاینده، تن‌مان را سالم بدار و توی مغز حاکمان کلهم اجمعین یک جو عقل قرار بده.

آی می‌خندیدند، آی می‌خندیدند!

2009-03-09T13:21:00.002+03:30

تصورش را بفرمائید سال 1357 که مخالفین انقلاب -علیرغم وعدهء و شعارهای طلایه داران انقلاب- می‌گفتند این‌ها زنان را محدود ومحدودتر خواهند کرد، اجازهء عبادت به میل خودتان را به‌شما نخواهند داد و غیره، موضوع این پست ناتور را هم مثل چماق توی سر هوادارن انقلاب به خصوص روشنفکران می‌زدند. من که خیال می‌کنم مردم این حرف ضد انقلاب را جوک می‌کردند و آی می‌خندیدند، آی می‌خندیدند!
البته ضد انقلاب آن موقع تخیلش این همه قوی نبود و پدرام رضایی زاده و سلف متقدمش یعقوب یاد‌علی، در این ماجرا که شبیه قصه‌های باورنکردنی‌است، چیز خنده‌داری نمی‌بینند.

بشتابید!

2009-02-27T00:04:00.001+03:30

برای دل‌سوختگان دزد زده، سایت تعقیب سارقان ادبی، دزد شما را شناسایی می‌کند.
این مطلب را از بالاترین و از آن طریق از سایت مجله الکترونیکی آن‌تاپ پیدا کرده‌ام.
عنوان مطلب «از سایت خود حفاظت کنید» است. اما من راه حلی برای جلوگیری از سرقت ندیدم. با این سارق هم باید چکار کرد، امری شخصی و منوط به گسترگی قوهء تخیل هر فرد است.
موفق باشید.

یک مجلهء اینترنتی

2009-02-20T23:12:00.002+03:30

Brooklynrail یک مجلهء ادبی، فرهنگی و سیاسی است. در این سایت مطالبی دربارهء کتاب، فیلم، تئاتر، موسیقی، رقص و از این قبیل چاپ شده است.نقد، گفت‌وگو، داستان و شعر هم دارد. این یک داستان از مارکی دو ساد است که در زندان باستیل که بوده نوشته و چند سال پس از انقلاب فرانسه چاپ شده و سپس ممنوع و تا سال 1956 در فرانسه تجدید چاپ نشده است.
از قرار این رمان هنوز به طور کامل به انگلیسی ترجمه نشده، پس این مطلب بخشی از آن رمان است.

Surprise! Surprise!

2009-02-09T15:31:00.002+03:30

آقا رحمت کارگر افغان ماست. درد و بلایش بخورد توی سر ... لااله الا الله شیطونه میگه دهنم را باز کنم...
وقتی بهش کادو می‌دهیم توی چشم‌مان نگاه می‌کند و می‌گوید متشکرم. وقتی یک‌بار می‌آید و می‌بیند یکی از اعضای خانه مریض است یا من دارم پای تلفن حال مادرم را می‌پرسم، فردایش زنگ می‌زند و احوال پرسی می‌کند... الهی که درد و بلایش بخورد توی سر هر چی... استغفرالله...
من برای بچه هایش کتاب کادو می‌دهم. یک دختر کلاس اول دبستان دارد، یک پسر سوم راهنمایی. فردایش زنگ می‌زند که پسرم تشکر کرد و گفت از آن کتاب‌های به‌درد بخور است! بله یکی از سورپرایزهای بالا برای این است که دولت فخیمه اجازهء تحصیل داده است.
الغرض، امروز آقا رحمت آمد و گفت برایت یک نامه از پسرم دارم. من؟ مات، هیجان‌زده نامه را گرفتم. آقا مرتضی با خط قشنگی از من یک کتاب خواسته بود.

حالا بیست سؤالی. اگر گفتید چه کتابی خواسته است؟
*
*
*
خب، همگی سوختید.

Oxford Advanced Learner’s Dictionary
و تأکید کرده ( که کار بجایی هم کرده چون من به چشم‌هایم نمی‌توانستم اعتماد کنم) که: انگلیسی به انگلیسی.
چند تا از آقا پسرهای کاکل زری سوم راهنماییِ مدام پای ماهواره و آی‌پاد و غیره را می‌شناسید که همچین چیزی بخواهند؟

کادوی سالگرد انقلاب برای خوانندگان عزیز

2009-02-02T10:08:00.001+03:30

یک داستان عالی از مرضیه ستوده.
جراغ روشن خانهء علیشاه

در راستای آه سرد کشیدن در ممالک با فرهنگ

2009-01-25T17:48:00.006+03:30

پارلمان مجارستان

بوداپست و دانوب

***

پیش از این اشاره کردم به کثرت سفر به بوداپست و فرهنگ آن مرز و بوم.
حالا یک چیز دیگر برایتان تعریف کنم با حواشی.
ما در بخش –بیشتر- مسکونی شهر زندگی می‌کردیم، بودا. بخش تجاری شهر آن طرف دانوب بود، پِست، یا به قول خودشان پِشت.
خانه‌های مسکونی قدیمی، مثل همین‌جا، پارکینگ نداشتند یا داشتند و کافی نبود و مثل ما ماشین‌هایشان را کنار کوچه و خیایان پارک می‌کردند. هر خانه مشخصات ماشینش را به شهرداری منطقه می‌داد و آن مشخصات توی نوت بوک پارک‌بان‌ها بود و در هر کوچه و هر قسمت از خیابان‌ها مشخص بود که چه اتومبیل‌هایی اجازهء پارک دارند و بقیه جریمه می‌شدند. تقریباً هر ماه هم از شهرداری می‌آمدند دم خانه‌ها که اگر کسی ماشینش را عوض کرده یا دومی را خریده زحمت نکشد برود شهرداری و همان‌جا کارش را به قول شما ردیف کنند. بین بلوک‌ها، کوچه‌هایی بود که پارکومتر داشت برای، از جمله، مهمانان عزیز همچو نفس. ولی از آن‌جایی که این نفس‌ها « خفه می‌سازد اگر آید و بیرون نرود» فقط دو ساعت حق پارک می‌داد. یعنی زیر دو ساعت و اگر کسی، به خصوص در ساعات روز، می‌رفت و پارک را تمدید می‌کرد، یک برگه برایش می‌گذاشتند که بقیه هم آدم‌اند قربان. و دیگر نمی‌شد چانه زد که من ترکش خوردم توی جنگ و زمان حکومت کمونیستی زندان بودم و از این حرف‌ها. اما برای کسانی که بیش از دو ساعت باید پارک می‌کردند، دورترک، محوطه‌هایی بود که تا هشت ساعت اجازهء پارک می‌داد و معمولاً نزدیک شرکت‌ها و ادارات. این محوطه‌ها همیشه به محل کار مردم دورتر بود تا ایستگاه اتوبوس و مترو. برای همین همه تشویق می‌شدند که با وسایل تقلیهء عمومی این‌طرف و آن‌طرف بروند. مثلاً با مترویی که از زیر دانوب رد می‌شد مبادا قیافهء زیبای شهر را خراب کند و هر بار که می‌گذرد منظرهء دانوب و پل‌های زیبای آن را، که یکی‌شان را مهندس ایفل ساخته بود، تحت تأثیر هیکل نتراشیده و نخراشیده و صدای ناهنجارش قرار ندهد.
در قسمت پِست، پارکومترها و هزینهء پارکینگ گرانتر بود و طرح ترافیک داشتند. هرکس اجازهء ورود به طرح را خریده بود و می‌خواست هزینهء گران پارکینگ را بدهد تا همه ماشین خوشگلش را ببینند، صبح‌ها، مثلاً، یک ساعت بیشتر توی راه می‌ماند تا آن‌هایی که با وسیلهء نقلیهء عمومی راه افتاده بودند.
برای همین صبح‌ها رنیس اداره‌تان، استادتان، و به قول شما مقاماتی را که ایرانی جماعت رنگشان را نمی‌بیند، توی مترو و اتوبوس می‌دیدید.

عرض مرتبط:
وقتی گفت‌وگوهای کشورهای اتحادیهء اروپایی گرم بود با یکی از مسولین مجارستان مصاحبه کردند که شما باید درهایتان را به روی کالاهای اروپا باز کنید و نمی‌توانید محدودیت یا عوارض گمرکی وضع کنید، چه خواهید کرد؟ مثلاً یک گیلاس شراب شما قیمت یک بطری، یا گرانتر از، شراب اسپانیاست. همین صنعت شراب‌سازی شما را ورشکسته می‌کند. آقای مجارستانی جواب داد: خب اگر کسی فرق شراب ما شراب اسپانیا را نمی‌فهمد، برود شراب اسپانیایی بخورد.
- چی به اروپا صادر می‌کنید؟

- فرهنگ.